Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

132

had geen zoon, wel dochters. In Spanje gold sedert 1713 de verzachte Sahsche wet. Dientengevolge zou Don Carlos, de broeder van Ferdinand VII, opvolgen. Maar in 1830 trok de koning door een Pragmatieke Sanctie de Sahsche wet in, opdat zijn vrouw, de heerschzuchtige Maria Christina, het bewind zou kunnen aanvaarden voor zijn minderjarige dochter I s a b e 11 a. Don Carlos protesteerde: zijn broeder had niet het recht op eigen gelegenheid, buiten de andere familieleden der Bourbons om, de Sahsche wet in te trekken.

Christino's en Carlisten. In 1833 krijgen de beide pretendenten aanhangers: de Christin o's, voor wie de liberalen partij kiezen; de Carlisten, waarbij de Baskische provinciën (die door de nieuwe regeering met het verlies harer f u e r o's — oude voorrechten — bedreigd werden), en de tegenstanders der liberalen zich aansluiten.

Het gevolg is, dat de eerste C a r 1 i s t e n-o o r 1 o g, 1833—1839, uitbreekt. In 1834 voert Maria Christina een vrij gematigde constitutie in. De opstandelingen in de Baskische bergen kregen tegen zich een quadruplealhantie van Engeland, Frankrijk en de liberale regeeringen in Spanje en Portugal, 1833. Tegen de troepen van de regentes, gesteund door Fransch-Engelsche hulplegioenen, kunnen de Carlisten het op den duur niet volhouden. In 1839 is de strijd beslist ten gunste van de liberale partij. De rust keert in Spanje terug. Gedurende de regeering van Isabella duurt de'parlementaire strijd tusschen liberalen en conservatieven onophoudelijk voort. Nu eens is een conservatief ministerie aan het roer, dan weer een liberaal. Zoodoende blijft de binnenlandsche toestand in Spanje steeds onzeker en is geen bestuur mogelijk, dat met vaste hand de belangen van het land kan behartigen J).

Ook in Portugal kwam de langdurige strijd tusschen l i b e r alenen conservatieven eindelijk tot een oplossing. Engeland en Frankrijk komen in 1833 tusschenbeiden ten gunste van de liberalen krachtens de quadruple-alliantie. Don Miguel wordt verdreven, Pedro I kan zijn dochter Maria da Gloria op den troon handhaven, Portugal krijgt een grondwet.

De derde aangelegenheid, waarin de entente cordiale haar invloed deed gelden, was de Oostersche kwestie.

Mehemed Ali, nog in naam vazal van Mahmoed II in Egypte, koesterde groote plannen. Morea, de belooning voor zijn

1) Spanje telde van 1833—1858, dus in 25 jaren tijd: 61 ministers van buitenlandsche zaken, 78 van financiën en 96 van oorlog.

Sluiten