Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

133

diensten in den Griekschen vrijheidsoorlog, had hij niet gekregen. In ruil eischte hij nu van den sultan de heerschappij over Syrië,

Mahmoed II vertrouwde hem niet. En met reden. Zijn steeds toenemende macht was gevaarlijk. Als despoot regeerde Mehemedin Egypte, maar zijn bewind bracht het land op een ongekenden trap van ontwikkeling. Nieuwe cultures werden ingevoerd, enorme bevloeiingswerken aangelegd, leger en vloot gereorganiseerd. Syrië was rijk aan hout en goede havens en de Egyptische marine bij Navarino vernietigd: vandaar Mehemed's wensch om Syrië in zijn macht te krijgen. De sultan van Turkije weigerde in te gaan op den eisch van zijn energieken vazal. Daardoor breekt uit de eerste Turkse hEgyptische oorlog, 1831—1833.

Mehemed's leger valt in Syrië, verovert St. Jean d'Acre, Damascus, Antiochië, zijn veldheer Ibrahim Pacha trekt zelfs Klein-Aziëbinnen, Constantinopel loopt gevaar. De Oostersche kwestie werd weer eens acuut.

Op dit oogenblik sprong czaar Nicolaas I voor den bedreigden sultan in de bres. Liever zag hij het voortbestaan van een zwak Turkije, dan de opkomst 'van een sterke Mohammedaansche macht onder leiding van Mehemed Ali. Een Russische vloot verschijnt voor Constantinopel, een Russisch leger gaat aan wal bij Skoetari, 24.000 man verzekeren zich van de Donauvorstendommen.

Toen echter bemoeide zich ook de entente cordiale met de zaak. Men wilde czaar Nicolaas niet alleen de Oostersche kwestie laten regelen. Engeland en Frankrijk nemen de partif op voor Egypte, jagen den sultan schrik aan en halen hem over in de eischen van Mehemed Ah toe te stemmen. De entente wint het pleit.

Vrede van Koetayeh. In 1883 wordt de vrede van Koetayeh gesloten. Syrië is afgestaan aan Egypte.

Uit verbittering op de beide Westersche mogendheden, die hem en Rusland den voet dwars gezet hadden, sloot Turkije een nauw of- en defensief verbond met Rusland te U n k i a r-S k e 1 e s s i, in 1833, vlak na den vrede. De Dardanellen worden alleen voor Russische oorlogschepen opengesteld. Constantinopel werd zoo een voorpost van Sebastopol.

De Entente Cordiale verflauwt. Eenige jaren later, 1835—1836 begint de entente cordiale te verflauwen. Daartoe bestond velerlei aanleiding.

Mehemet Ah had zijn hervormingen in Egypte goeddeels tot stand gebracht met hulp van Fransche ingenieurs, Fransche officieren en ambtenaren. Steeds nam de invloed van Frankrijk in de oostelijke helft van de Middellandsche Zee toe. Het succes van 1833 versterkte deze bevoorrechte positie niet weinig.

Tegelijkertijd vorderde ook de verovering van het binnenland van Algiers. Dat beloofde een mooie Fransche kolonie te worden. Frankrijk zou daardoor

Sluiten