Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

144

Beide colleges werden vereenigd, Lamartine1) kwam aan het hoofd van dit bewind. Wel was het een zonderlinge combinatie: de partij der rijke, deftige bourgeoisie (o.a. Arago, Marie) naast die van den arbeider en den proletariër (o.a. Louis Blanc)! Het gelukte de liberalen niet den toestand meester te blijven, zij moesten wijken voor de republikeinen.

Het republikeinsch bewind neemt een reeks democratische maatregelen: i°. Vrijheid van drukpers en vereeniging worden ingevoerd. 2°. Naast de ministeries wordt opgericht een staats-arbeiders-commissie onder leiding van Louis Blanc. Een ministerie van arbeid was dit niet, want de commissie had geen budget en geen ^wetgevende macht. Karl Marx, de leider der Duitsche sociaaldemocraten, noemde het daarom spottend: „een ministerie van vrome wensche n". 30. Er worden opgericht ateliers nationaux.

Nationale werkplaatsen. Dit was een werkverschaffing van staatswege. De groote moeilijkheid daarbij werd de vraag, hoe aan productief werk te komen. Er is schromelijk misbruik van gemaakt. De luiaards voeren er wel bij. Alle werkloozen kregen van den staat werk tegen een loon van twee francs per dag. In een ommezien had men 110.000 man bij elkaar, die van de gelegenheid gebruik maakten; de kosten beliepen binnen luttele weken 7.000.000 francs! Het resultaat van de proefneming bleek geheel niet in verhouding tot de enorme "uitgaven. De regeering had gelijk, toen zij, in Juni 1848, tegen den wil der sociaal-democraten, de ateliers nationaux ophief. Maar dat beteekende meteen een scheuring tusschen de bourgeoisie en het proletariaat. De beginsellooze fusie der Februari-revolutie zou gewroken worden in een afschuwelijk klasseoproer, de Juni-revolutie.

Juni-revolutie. 23 Juni zijn de straten van Parijs weer versperd door barricaden, nu opgeworpen tegen de republikeinsche regeering. Oener aal Cavaignac krijgt het bevel over 50.000 man en bindt een strijd van ijzeren geweld aan tegen den opstand. Na vier dagen van gruwelijken klassestrijd is hij den toestand meester, ten koste van duizenden slachtoffers. Vooral de dood van den aartsbisschop van Par ij s, Mgr. Affre, is een der meest tragische momenten in de reeks van bloedige tafereelen.

1) Lamartine, ook als letterkundige een man van naam, had zich sinds eenige jaren bij de oppositie aangesloten, en door zijn (zeer onjuiste) Histoire des Girondins niet weinig tot de verspreiding der republikeinsche beginselen bijgedragen.

Sluiten