Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

149

constitutie. De keizer riep een algemeenen Constitueerenden R ij k s d a g bijeen, ten einde een grondwet voor het geheele Rijk te ontwerpen. De revolutie was daarmee echter niet tevreden. Na eenige maanden van voortdurende spanning volgde de Octoberopstand van 1848.

Ferdinand I stelde zich te Olmütz onder de hoede van zijn veldheer Windischgratz, den opperbevelhebber van de Oostenrijksche troepen. Bijgestaan door den dapperen J e 11 a c h i c h, Ban (opperbevelhebber) der trouwgebleven Kroaten, trok Windischgratz tegen Weenen op. Een poging der oproerige Hongaren om de stad te ontzetten, werd verijdeld; Weenen viel in zijn macht. Meer dan 3000 burgers vonden den dood in den strijd.

Keizer Ferdinand, die door de woelige laatste maanden een afkeer gekregen had van de regeering, deed afstand van den troon ten behoeve van zijn achttienjarigen neef Frans Jozef 1,1848—1916. Deze ontbond den Constitutioneelen Rijksdag.

Hongarije verlangde onafhankelijkheid. De redacteur van de „Pesther Zeitung", K o s s u t h, leidde den opstand met veel succes. Eerst toen czaar Nicolaas, die in een Hongaarsche republiek een groot gevaar voor zijn rijk zag, in 1849 een hulpleger Zond, verloren de Hongaren terrein. Paskéwitsch, de overweldiger van Polen in 1831, dwong het laatste Hongarenleger tot de capitulatie van Villagos. De Hongaarsche constitutie werd afgeschaft, Zevenbergen en Kroatië van Hongarije gescheiden (Haynau).

Sardinië en de Italiaansche Staten. Ook in de Italiaansche Staten kwam het in 1848 tot heftige revoluties.

In Sardinië regeerde Karei Albert, 1831—1849, nog. M a z z i n i was hier de leider van de oppositie, die propaganda maakte voor de eenheid van Italië. De organisatie der Carbonari was omgewerkt in die van „Het jonge Itali ë". Er scholen veel republikeinen onder. Zij kantte zich vooral tegen den invloed van Oostenrijk en de onafhankelijkheid van den Kerkelijken Staat.

In 1848 nam Karei Albert twee besluiten, waardoor hij openlijk de zijde van Mazzini koos: hij kondigde een grondwet af; hij verklaarde aan Oostenrijk den oorlog.

Parma, Modena en Toscane verdrijven hun hertogen. „Vader" Radetzky, de bevelhebber van het Oostenrijksche leger in Noord-Italië, werd door de beweging verrast. Zijn macht Was met sterk genoeg om aan zoo-

Sluiten