Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

154

de orleanistische, die de aanspraken steunde van den Graaf van Parijs, den kleinzoon van Louis Philippe;

de bonapartistische, de partij van den president.

Het tijdelijk gevolg van deze versnippering was, dat de republiek nog in stand bleef, al waren de repubhkeinen verre in de minderheid, maar de plannen yan Napoleon werden er door in de hand gewerkt: een concurreerende pretendent had nu geen kans.

De wet-Falloux, 1850. Napoleon zocht den steun van de ordelievende partijen, vooral van de katholieken onder leiding van den schitterenden redenaar Montalembert. De dappere verdediger van de Kerk gebruikte de gelegenheid om devrijheid van het bijzonder lager en middelbaar onderwijs bij de wet hersteld te krijgen. Nog altijd golden in Frankrijk de wetten van Napoleon I, die de scholen uitsluitend onder staatstoezicht stelden *). De liberalen waardeerden in 1849 de katholieken als onmisbare bondgenooten, want niemand verlangde een herhaling van 1793. Abbé Dupanloup2) slaagde er in Thiers voor het beginsel der vrijheid van onderwijs te winnen. Thiers verklaarde zijn overtuiging als volgt: „L'abbé a raison. Oui, nous avons combattu contre la justice, contre la vertu, et nous leur devons réparation. Je ne vois de salut que dans la hberté d'enseignement. Notre ennemi c'est la démagogie." V i c t o r H u g o, een rasecht vijand van de Kerk, trad op As een der heftigste tegenstanders. De toestand valt eenigszins te vergelijken met dien van 1848 in ons land, toen Thorbecke het recht van het herstel der hiërarchie in de grondwet vastlegde. Het wetsontwerp-Falloux werd met groote meerderheid in de Kamer aangenomen. Daardoor werd het bijzonder onderwijs in rechten gelijkgesteld met het staatsonderwijs, 1850. Het gevolg was, dat er in 1853 reeds 357 bijzondere scholen opgericht waren, in 1854 al meer dan duizend. Als er ooit een wet is aangenomen, waarin de volkswil tot uiting kwam, dan deze. De universiteiten vielen er echter buiten. Ook aan de Jezuïeten werd het recht van onderwijs toegekend3).

Door deze wet verzekerde Lodewijk Napoleon zich den steun

1) Uitgezonderd de wet-Guizot van 1833, die de vrijheid van het lager onderwijs hersteld had en in 1850 bekrachtigd werd bij de wet-Falloux.

2) Sedert 1849 bisschop van Orleans.

3) Vgl. F. Mourret, Le mouvement catholique en France de 1830 a 1850. (Parijs, 1917).

Sluiten