Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

177

en Pruisen over de beide hertogdommen kon niet van blijvende waarde zijn. Het doel van Oostentijk was van Sleeswijk-Holstein een nieuwen bondsstaat te maken onder bestuur van Frederik van Augustenburg. Bismarck verbond aan zijn toestemming zulke bezwarende voorwaarden, dat deze met een afwijzing gelijk stonden:

tl Kiel moest een oorlogshaven van Pruisen worden.

2. Pruisen zou de vrije beschikking verkrijgen over het pas ontworpen Noord-Oostzee-Kanaal.

3. Sleeswijk-Holstein zou lid worden van de Zoll-Verein en het leger een onderdeel vormen van het Pruisische, m.a.w. de nieuwe bondsstaat werd verlaagd tot een vazalstaat van Pruisen.

Oostenrijk wilde niet toegeven. Terecht zag het in de voorwaarden een al te gevaarlijke versterking van zijn mededinger. Het trad in onderhandeling met de grootere bondsstaten ten gunste van de candidatuur van Frederik van Augustenburg en legde zoo den grond tot het bondgenootschap van alle Duitsche Staten tegen Pruisen.

Verdrag van Gastein, 1865. De verhouding tusschen de twee mogendheden werd steeds meer gespannen. Bismarck echter wilde nog tijd winnen. Hij achtte zich niet zeker van de houding van Italië en Frankrijk. De Oostenrijksche regeering had te kampen met groote financieele moeilijkheden. Het verdrag van Gastein van 1865, een uitstel van executie, werd onder deze omstandigheden mogelijk. De beide partijen komen het volgende overeen:

1. Holstein zou komen onder Oostenrijksch, Sleeswijk onder Pruisisch bestuur. Lauenburg kwam aan Pruisen tegen geldelijke vergoeding aan Oostenrijk.

2. Pruisen verkreeg Kiel als oorlogshaven en behield de vrije beschikking over het aan te leggen Noord-Oostzee-Kanaal.

Bismarck heeft van den beginne af aan in de Sleeswij k-Holsteinsche kwestie de gelegenheid gezien om Pruisen de hegemonie over de Duitsche landen te bezorgen. Niet dan mettegenzin volgde Willem I hem op dezen weg, waarop de minister nu zoo ver gevorderd was, dat hij nog slechts zich te vergewissen had omtrent de houding der groote mogendheden ten opzichte van de verheffing van Pruisen.

Rusland was gewonnen door Bismarck's politiek tijdens den Poolschen opstand.

Engeland wilde zich niet partij stellen in een oorlog op het vasteland, allerminst ten gunste van Oostenrijk.

Sluiten