Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

i79

wordt vergroot met Sleeswijk-Hokteïn, Hannover, Nassau, KeurHessen en de vrije Rijksstad Frankfurt;

2°. De Duitsche Staten ten n. van den Main zullen een NoordDuitschen Bond vormen onder hegemonie van Pruisen, 1867— 1871;

3°. De Zuid-Duitsche Staten mogen een Zuid-Duitschen Bond oprichten;

4°. Oostenrijk staat Venetië af aan Napoleon III, die het overlaat aan Italië, den bondgenoot van Pruisen.

De voormalige koning van Hannover George V nam de geldelijke schadeloosstelling, die hem, als aan de andere onttroonde vorsten was aangeboden, niet aan. Bismarck gebruikte dat geld voor een fonds om agenten te betalen, die de „reptiliën" (Welfen) moesten bewaken, Reptüienfonds. In 1913 is deze kwestie bijgelegd, door het huwelijk van Ernst August met de eenige dochter van Willem II.

Wat had Napoleon III te maken met den vrede van Praag?

Na den slag bij Königgratz had Oostenrijk zijn bemiddeling ingeroepen: met beide handen greep de keizer de gelegenheid aan om tegenover het zegevierend Pruisen het prestige van Frankrijk omhoog te houden. Te Praag dreef Napoleon de bepaling door omtrent de bestaanbaarheid van een Zuid-Duitschen Bond. Zonder succes waren zijn pogingen gebleven om voor zijn keizerrijk den afstand van den Rijnpaltz te bedingen: hij hoopte nu, dat Zuid-Duitschland zich onder protectoraat van Frankrijk zou willen stellen, dan was het verhes tegenover Pruisen hersteld.

Met meesterlijken blik voorzag Bismarck, dat het einde van de Fransche balans-politiek moest uitloopen op een Fransch-Pruisischen oorlog. Bij den vrede van Praag reeds hield hij daarmede rekening. Tegen het eigenzinnig verzet van koning Willem I in, wiens vredelievendheid door het succes van zijn leger was overgeslagen in nauw beheerschte veroveringslust, wist Bismarck het daarheen te leiden, dat aan Oostenrijk en Zuid-Duitschland gemakkelijke vredesvoorwaarden gesteld werden. Met opzet was er geen gebiedsafstand geëïscht. Pruisen zou hun medewerking binnenkort kunnen noodig hebben in den oorlog met Frankrijk.

Bismarck heeft er voor gezorgd, dat er geen Zuid-Duitsche Bond kon ontstaan onder bescherming van Napoleon III. Buiten hem om doet hij aan Beieren weten, wat de Fransche keizer voor had en daarmee mislukte de taktiek der Fransche diplomatie. Napoleon had zich door Bismarck te veel in de kaart laten zien, terwijl Europa wist, dat het Fransche leger in Mexico ernstige schade geleden had en dat in Frankrijk zelf de vrede van Praag werd gevoeld als een vernedering.

Ook in Pruisen zelf bezorgde de oorlog van 1866 aan Bismarck

Sluiten