Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

244

oorlog en de daarop gevolgde revolutie kon Frankrijk niet rekenen op de volle kracht van zijn oostelijken bondgenoot. Von Bülow haalde dus een streep door de berekeningen van Delcassé. Voor een Fransch-Duitschen oorlog was het nog te vroeg. Frankrijk durfde de machtigste vasteland-mogendheid niet aan, al kon het zeer waarschijnlijk rekenen op de hulp van Engeland.

Conferentie van Algeciras, 1906. Von Bülow eischte het aftreden van Delcassé en de bijeenkomst van een Europeesch congres om, Duitschland gehoord, de Marokko-kwestie te regelen. De Fransche niinisterraad waagde het niet deze eischen te verwerpen, Delcassé nam ontslag, 1905, de conferentie van Algeciras kwam bijeen, 1906. Het resultaat daarvan was een compromis om een oorlog te ontwijken:

1. Het Fransche protectoraat over Marokko werd officieel niet erkend, maar f e i t e 1 ij k wel, want Frankrijk verkreeg economisch de bevoorrechte positie; zijn protectoraat werd verschoven.

2. Duitschland behield vrijheid van handelsbeweging in het land, Frankrijk en Spanje zouden de politie in Marokko organiseeren.

3. Marokko kwam onder gezamenlijk protectoraat van Engeland, Frankrijk en het Duitsche Rijk.

Het Oorlogsgevaar. De oorlog heeft duchtig gespookt rondom deze conferentie. Engeland, Frankrijk en België begonnen toen reeds hun onderling militairoverlegten einde gereed te staan bij een aanval van Duitschland. Dit heeft voortgeduurd tot aan den wereldoorlog van 1914. Klaarblijkelijk hielden deze staten er al rekening mee, dat de Duitschers omgingen met het plan om Frankrijk, door België heen , in het noorden aan te vallen. Het is ook opvallend, dat het Duitsche Rijk en Oostenrijk op de conferentie alleen stonden tegenover de andere mogendheden. Von Bülow moge te Algeciras bereikt hebhen, dat hij Delcassé een halve nederlaag toebracht, daar weegt niet tegen op het nadeel van de versterking der Entente Cordiale tusschen Engeland en Frankrijk. Het oorlogsgevaar voor Europa was alweer vergroot. Von Bülow deinsde in 1905 terug voor een oorlog met Engeland, omdat de Duitsche vloot nog niet sterk genoeg was. Een nieuwe Duitsche vlootwet van 1906 zou daarin voorzien (dreadnoughts). De conferentie van Algeciras kan derhalve worden aangemerkt als een voorspel van den wereldoorlog.

Agadir, 1911. Na het jaar 1906 leverde de uitvoering der besluiten van Algeciras voortdurend moeilijkheden op tusschen

1) A. Tardieu, La Conférence d'Algéciras (Parijs, 1909).

Sluiten