Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

257

nistan), van Engeland met Frankrijk, terwijl het oudere FranschRussisch verbond er bij aansloot. Zooals Engeland en Frankrijk hun koloniale geschillen in 1904 hadden vereffend, deden Rusland en Engeland dit in 1907 omtient hun belangen in Azië. Deze drie verdragen vormen met elkander de Triple Entente, gericht tegen den driebond van Bismarck, waarvan Italië intusschen al eenigermate was losgemaakt.1) Het succes van de Engelsche omsingelingspolitiek is de staatkundige oorzaak van den wereldoorlog. Voortaan moest het Duitsche Rijk rekening houden met een gelijktijdigen aanval aan zijn oost- en westgrenzen.

Frankrijk sloot zich bij Engeland aan uit revanche op 1870, om den linker Rijnoever weer te kunnen bereiken. Rusland zag in het verbond een tegenwicht voor het Gele Gevaar en kon zijn leeningen te Parijs best gebruiken om de revolutie het hoofd te bieden. Voorloopig kwam het nog niet tot een oorlog, want de sociaal-democratische regeering in Frankrijk had het leger al te zeer ontredderd, terwijl Rusland zijn land- en zeemacht moest herstellen van de nederlagen tegen Japan. •

Het oorlogsgevaar. De Triple Entente was tijdens de conferentie van Algeciras, 1906, eerst in wording. Het onhandig Duitsche vlagvertoon voor Agadir, 1911, liep nog zonder ongelukken af. Oostenrijk had getracht de annexatie van Bosnië en Herzegowina te verzachten door aan beide provinciën autonomie te verkenen, 1910, maar zonder succes. De Groot-Servische partij bleef onverzoenlijk en vond steun in Rusland. In Bosnië bestond de bevolking voor 42% uit Serven. Een opzweepende agitatie tegen Oostenrijk was aan de orde van den dag. Op den Balkan is ten slotte toch nog onverwacht de wereldoorlog uitgebroken.

De misdaad van Serajêwo werd de aanleiding. In Juni 1914 bracht de Oostenrijksche troonopvolger Frans Ferdinand een bezoek aan Serajêwo bij gelegenheid van groote manoeuvres in de buurt. In een der straten van de stad werd hij met zijn gemalin door een achttienjarigen gymnasiast doodgeschoten, 28 Juni. Geweldig was de verontwaardiging in Oostenrijk. Een onderzoek wees uit, dat de samenzwering in Servië werd gesmeed. De Servische regeering bleek niet vreemd aan de voortdurende ophitsing tegen Oostenrijk en het is de vraag of zij geheel kan vrijgepleit worden van den moord.

Een maand later zond het kabinet van Weenen een ultimatum naar Belgrado. De Oostenrijksche regeering liet zich te veel meesleepen 1) Zie blz. 236.

Sluiten