Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

267

van omvangrijke krijgsondernemingen. De Russen begonnen den aanval van uit het Kaukasusgebied, in 1916 veroverden zij Et zéroem en Trebizonde; sedert drongen zij snel door in Armenië en Perzië. S»Hv

De Engelschen zijn Mesopotamië binnengedrongen, maar hun leger heeft zich aan de Turken moeten overgeven bij de capitulatie van K o e t-e 1-A m a r a, 1916.

De economische oorlog is van den beginne af aan in het voordeel der Entente verloopen. Het overzeesch verkeer van centraal Europa lag bijna stil, een schadepost voor het Duitsche volk, die op den duur in de milliarden moest loopen. Engeland legde het er op toe Duitschland economisch te omsingelen door het allen toevoer af te snijden. Daarin is het geslaagd.

Engeland en Frankrijk konden hun verkeer met de overige werelddeelen geregeld onderhouden. De koloniën voorzagen mee in de groote behoeften van de legers, Canada, Australië, Voor-Indië, de Zuid-Afrikaansche Republiek leverden hulptroepen, de Vereenigde Staten traden op als „neutrale" groot-leveranciers van oorlogsmateriaal.

Langzamerhand ontwikkelden zich moeilijkheden tusschen Duitschland en de Vereenigde Staten wegens het wederrechtelijk voeren van den duikbootoorlog door de Duitsche marine. Dat was uitgelokt door de meedoogenlooze blokkade van Engeland, waardoor, tegen alle wetten van internationaal recht in, alle toevoer werd afgesneden en niet alleen contrabande. Daarom gingen de Duitsche duikbooten er toe over de koopvaardijschepen zonder waarschuwing in den grond te boren. Dat lot trof 02. de Lusitania, een Engelschen stoomer met 2000 passagiers aan boord en 5000 kisten ammunitie, 1915. Onder de 1500 slachtoffers waren ook 150 Amerikanen. De Unie noodzaakte het Duitsche Rijk tot de belofte, dat voortaan geen koopvaardijschepen zonder waarschuwing zouden worden getorpedeerd. Niet dan noode wilde Duitschland de rechten van de Vereenigde Staten als neutrale mogendheid erkennen.

§ 4. Het Begin van het Einde, 1917.

Het jaar 1917 is het crisisjaar in den oorlog geweest, de voorbereiding van de ontknooping. Het afwijzen van vredesbemiddeling, de afkondiging van den

Sluiten