Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

298

Maar de onmogelijke vrede van Sèvres is nooit uitgevoerd. De Jong-Turksche partij wist onder ltiding van Moestafa Kemal een nationale beweging tegen de geallieerden in de wapens te brengen. Angora werd de zetel van het nieuwe bewind. Griekenland, als zaakwaarnemer van Engeland, waagde er een veldtocht in Klein-Azië aan om het Turksch verzet te breken. Maar het moest zijn zelfoverschatting betalen met een bloedige nederlaag in Klein-Azië en Thracië, 1922. Deze had meteen een revolutie tengevolge, waardoor koning Constantijn voor de tweede maal werd onttroond. Moestafa Kemal maakte een einde aan de politieke macht van den sultan en stelde daarvoor in de plaats het gezag van de volksvergadering van Angora. Het kalifaat van Constantinopel bleef bestaan, maar de kalief is als opvolger van den Profeet alleen het geestelijk hoofd der Mohammedanen.

De tweede vrede van Lausanne, 1925. De Mohammedanen hadden den vrede van Sèvres onuitvoerbaar gemaakt. De geallieerden zagen zich genoodzaakt tot nieuwe onderhandelingen. Over dezen vijand konden zij in hun willekeur ten minste niet beschikken. De tweede vrede van Lausanne werd een overwinning voor Moestafa Kemal:

1. Constantinopel, Galhpoli, Zuid-Thracië en Adrianopel blijven aan Turkije.

2. De Grieken zien van Klein-Azië af.

3. Van ontwapening en dwaze oorlogschulden geen sprake.

4. De Dardanellen zullen ontwapend worden, de doorvaart is vrij.

Wat er van de andere bepalingen van den vrede van Sèvres kan terecht komen, zal blijken in de toekomst. De verhoudingen in Voor-Azië zijn in hooge mate onzeker.

§ 7. De Volkenbond.

In Januari 1919 kwam in de zittingen der vredesconferentie ook ter sprake Wilson's ontwerp van den Volkenbond.1)

1) Het denkbeeld van een Volkenbond is 't eerst, ± 1840, uitgesproken door Pater Taparelli S. J., hoogleeraar in het kerkelijk recht te Rome, een der mede-oprichters van het n'jdschrijft Civilta CattoUca. Hij voorzag, dat uit het gemeenschapsverlangen der menschen, dat reeds het aanzijn gaf aan de

Sluiten