Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

111

het uitstappen, op het moment waarop het vereisoht was, weer de paardenkoopman zonder meer.

Dit acteeren is den Franschen dan ook een tweede natuur. Ze houden er daarbij een soort beroeps-eer op na, volgens welke iemand die in een bepaald milieu — door persoonlijke Grübeleien a.a. — detoneert, als een schande voor de Gallische familie en voor het heele menschdom wordt beschouwd: een onwellevende slappeling, die beter thuis had kunnen blijven (n'est-ce pas, tout le monde a ses petits chagrins) „pour laver son linge sale en familie". Niemand heeft het recht het gemeenschapsspel met zün, secundaire, persoonhjke belangetjes te bederven. Vandaar ook dat men te Parijs, zelfs in de meest levenslustige omgeving, nooit weet of men niet naast een gentleman zit, die (Francais jusqu'au bout) straks in het nachtelük duister zijn laatste troost in de Seine zal zoeken.

Hoe is dit te verklaren en wat zou een Hollander in het gevai van den paardenkoopman hebben gedaan? Een prachtig „Lastig Geval" voor onze Haagsche Post! M.i. begint het onderscheid met de wüze waarop beiden op de situatie zün ingesteld. De Franschman kent zü'n „wachtwoord", de stijl van de maatschappelij ke-comedie-in-zeer-veel-acten waarin hü' een rol speelt, en beheerscht de cultuur van zü'n ras, die niet moeilük te beheerschen is, aangezien ze bestaat uit de kennis van een serie omgangsvormen in de éérste plaats, en nauwelijks inbreuk maakt op het particuliere leven van den acteur, die thuis kan zün wat hü wil. De Hollander daarentegen is overal in de eerste plaats „zichzelf" en moet, om zich aan een bepaalde nieuwe omgeving aan te passen, de daarvoor passende omgangsvormen uit zich-zelf construeeren. En waar het nu nog daarenboven voor hem als „aanbeveling" en zelfs als hoogste plicht geldt in een gezelschap minstens „eenigszins" persoonlük te zün, en de kennis van het „zelf" voor een middelmatig mensch de zwaarst denkbare opgaaf is, daar slaat hü' regelmatig „een figuur". Het is hem niet kwalük te nemen, waar zün taak zooveel zwaarder is dan die van zün Franschen klasse-genoot (die, ook in het dagelü'ksoh leven, slechts de „mode" heeft te volgen), zwaarder ook dan die van b.v. de Russen, die de cultus van het Zelf (de uitleving van het Ego) óók in hun gemeenschapsleven bovenaan plaatsen en voor wie de persoonlü'ke en facultatieve inspiratie

Sluiten