Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

UIT HET VEELBEWOGEN LEVEN VAN DE „ALMANACH DE FRANCE".

Voor mijn lief vrouwtje.

%

De Fransche Staatsalmanak, die ik dezer dagen als bij toeval in de Bibliothèque Nationale in handen kreeg, verscheen aanvankelijk (in 1686) als „Almanach Royal". Deze naam verwisselt ze in 1793 voor dien van „Almanach National". De titel „National" blijft gehandhaafd tot 1804, en wordt dan „Impérial". Na een korte onderbreking (1814) verschijnt het werk dan in 1815 weer als „Almanach royal", om later nog eens tot „impérial" te promoveeren en tenslotte te worden tot wat het thans nog is: „Almanach national de France".

Welk een ironie ligt er in een dergelijke, ondanks alles: „officieele" registratie van een zoo daverende geschiedenis als die van Frankrijk in de laatste honderdvijftig jaar! Het is of de serieuse statisticus hier moeite heeft gehad bij het calligrafeeren (tong uit den mond en bril op den neus) van een zoo onstandvastige titulatuur niet in een zeer on-bureaucratischen lach te schieten. En hoeveel méér moeite moet het hem nog gekost hebben bij de diverse „opdrachten" in de plooi te blijven!

De editie van 1800, of, gelijk het hier natuurlijk heet: het jaar acht van de Fransche één-en-ondeelbare Republiek, wordt door den uitgever Testu (die de almanak ook sedert bleef drukken)1, aangeboden „aan de twee Raden en het uitvoerend Directoire", aan welk laatste de heer Testu vervolgens dank betuigt voor de belangstelling, die de heeren (ik wil zeggen „burgers" ....) voor het werk hebben betoond en de faciliteiten, die ze wel hebben willen verleenen om den arbeid gemakkelijk te maken.

Volgt, in deze uitgave, een uitvoerige instructie over de „era van de republiek" in welke verhandeling een, blijkbaar wanhopige moeite wordt gedaan om de nieuwe tijdrekening er nu eindelijk bij de burgerij eens in te stampen. Geen middelmatig verstand moet echter in staat zijn geweest dit alles te bevatten. „De era der Franschen", zoo vangt de instructie aan, „begint met de stichting van de Republiek, die heeft plaats gehad op 22 September 1792 van de oude tijdrekening, dag waarop de zon is gekomen in de waarlijke herfst-equinox,, ingaande in het teeken van de Weegschaal, om 9 uur 18 minuten en 30 seconden voormiddags, voor het Observatorium van Parijs".

„De namen der dagen van de decade zijn: Primédi, Duodi, enzoovoort... De namen der nieuwe maanden (elk van 30 dagen): Vendémiaire, Brumaire, Frimaire, enzoovoort... De laatste vijf dagen van het jaar heeten „Complementaire dagen"; om de vier jaar komt daar een zesde dag bij, de „Dag van de Republiek", waarop, gelijk hier wordt aangegeven, „republikeinsche spelen zullen worden gehouden ter herdenking van de Fransche revolutie".

Volgt nog een aanwijzing voor het gelijk zetten van de klokken, opgave van begin en einde der jaargetijden in het jaar 8 (zoo loopt de zomer in dat jaar van den 2den Messidor 5 uur 56 minuten, als de Zon in de Kreeft

Sluiten