Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

294

nisme" betreft, in den meest ideëelen zin, het kan, dunkt me, slechts „bestaan" op de basis van naastenliefde en zelfverloochening, in een wereld, waar het werkwoord „hebben" geheel door het werkwoord „zijn" is vervangen. Zie Rusland!!...

Wat ik van onze „kunst" vind? De wereld van heden vraagt in de eerste plaats „menschen", die groot genoeg als mensch kunnen zijn, om praktisch en moreel, en ethisch, en aesthetisch, aan een nieuwe cultuur te kunnen bouwen, die iets anders wil zijn dan naaperij in peau de suède of „Palladium"-ornament en geforceerde kristallisatie. Daarom zijn de essays „over" ,,onze"(!) jongere kunst zoo irriteerend van papier-verspilling en is de geëigende leerschool voor de meeste onzer „jongere dichters" het Amerikaansche gemeenebest, waar het nieuwe Ras en een nieuwe Cultuur bezig zijn, zich „ab origine" te vormen. Nuchter en... eerlijk.

Waarin ik dan wèl symptomen van deze „nieuwe" cultuur ontdek? Zeker evenmin ih onze tooneelhervormingen, masker-experimenten, neo-plastiek... Het is immers alles— „neo" ?! Tweedehands herhaling van wat verdwenen culturen in opperste volmaaktheid produceerden. Wellicht nog minder in z.g. „ethische" stroomingen, als daar zijn „Mazdaznan", dat den Ras-principes der oude Perzen nieuw leven wil inblazen, Theosofie, die de oude Indiërs uit hun graf haalt, een Soefi-beweging, die de schim van Mohammed weer eens ten tooneele voert. Is het niet, of heel de antieke wereld: No-maskers, Boeddha. Grieksche tempeldansen en Neger-plastiek, kunstmatig wordt „opgeroepen" om toch maar, in vredesnaam, onzen leeggeleefden, ontzenuwden tijd een eigen— cultuur te schenken?! Misschien is er iets van den „nieuwen stijl" in de figuren van onze vrouwen, in haar schaamteloosheid welhaast: a-sexueel: in de Jazz, die aan gene zijde van haar Lemurische verdierlijking een soortement nieuwen dageraad van beschaving (melodie en harmonie) schijnt te

ontdekken. Wellicht ook in de Proletkult... In ieder geval moeten ze gezocht worden, deze „symptomen", in onzen... ondergang. En in deze alléén! Al wat thans reeds tracht te bouwen (volgens welke wetten ?! De nieuwe wettelijkheid wordt ons wijselijk vooralsnog onthouden!) gaat blijkbaar „tegen den aigemeenen draad in". Wilde, waanwijze vegetatie op een half-geslechte ruïne! Het is mij soms, alsof de Ziel van de wereld zich tijdelijk verre uit de materie heeft teruggetrokken en daar stillekens wacht (bekleed met haar nieuwe Boodschap) op het tijdstip, dat ze weer reïncarneeren kan. Wie thans wil „helpen" in evolutionairen zin, hij onderzoeke voor zich zelf en zoeke in zichzelf het evenwicht. En zoo hij „daden" wil, hij assisteere bij de afbraak. Dat beteekent voor de „dichters": onerotische gedichten, bloote-beenen-revues, jazzverheerlljking (och, die stumperige, want goedbedoelde „maskes-matinées"!, och, die beste Cordon Graig en die handige Pirandello!). Of... hij zwijge en wachte. Een geladen, positieve passiviteit, die in staat zal zijn, de roepstem van het Oogenblik te verstaan!...

Wat, voor mij, de allergrootste schat is in dit leven?

Mijn vrouw en onze jongen, Hans, op het oogenblik bijna één jaar.

Voor eventueele verdere vragen „a 1'improviste" stel ik me gaarne beschikbaar.

En zoo U er den voorkeur aan mocht geven (ik schrijf dit twee dagen later) het bij deze „onpersoonlijke" ontmoeting te laten, dan nog het volgende.

Sluiten