Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

2

DE RENAISSANCE

men zich plaatst. De geschiedkundige, die vooral op de instellingen van den staat let, vestigt in de eerste plaats zijn aandacht op de geboorte van een nieuw staatsbewustzijn, dat gelijken tred houdt met het verval van Pausdom en Keizerschap, en tevens op het gevoel voor eigen nationaliteit, dat zich over Europa begint te verspreiden.

De geleerde echter, die zich bepaalt tot een onderzoek van sociale toestanden, richt het oog op het ontstaan van nieuwe sociale toestanden, door het breken met het regiem van het leenstelsel en de macht van den ridderstand, de toename van den handel en. het begin van moderne nijverheid veroorzaakt.

De natuurfilosoof legt den nadruk op de ontsluiering van de geheimen der natuur, de ontdekking van de wereld door de tochten ter zee, de grondvesting der sterrenkunde, ontleedkunde, physiologie en geneeskunde en het vestigen van de ware wetenschappelijke methode.

Voor den wijsgeer is het breken met de oude scholastiek het voornaamste deel der Renaissance, benevens de geestdrift voor vrij onderzoek. Voor hem, die belangstelt in godsdienstevolutie, is de Renaissance de Hercorming; voor den beoefenaar van kunst en literatuur beteekent dit tijdvak de ontdekking van de meesterwerken der oudheid en de wedergeboorte van de klassieke wereld.

Wanneer men dus over de Renaissance spreekt, zal ieder deskundige in eenig onderdeel van historisch onderzoek den nadruk leggen op dat gedeelte, dat voor hemzelf het meest interessant is. Om een over-

Sluiten