Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

12

DE RENAISSANCE

III. Het begin der Renaissance

Men denke niet, dat de Renaissance plotseling en als bij verrassing kwam. Integendeel, zooals Michelet terecht zegt, de Middeleeuwen waren meer dan eens op het punt te eindigen, voordat zij werkelijk een einde namen. Met andere woorden: er waren verschillende dingen, die op haar komst duidden.

Wellicht vertoonden zich in het begin der elfde eeuw de eerste zwakke voorteekenen voor de schemering na de algeheele duisternis, die zich over Europa had verspreid. Een Italiaansch schrijver1) heeft de theorie opgeworpen, dat de ster van een nieuw leven, die nu begon te schitteren, het directe resultaat was van den weerzin voor een terrorisme, dat den geest van den mensch lang verlamd had.

Over het algemeen had men geloofd, dat het jaar iooo het einde van de wereld zou brengen en dat Jezus in dat jaar zou terugkeeren als rechter over de levenden en de dooden. Men was in dit geloof nog versterkt door de hongersnooden en de pestilenties, die vooral in dezen tijd talrijk waren en die men als waarschuwende voorteekenen voor dezen komenden tijd uitlegde. Een golf van godsdienstwaanzin verbreidde zich over Europa. Drommen pelgrims stroomden van alle zijden naar de voornaamste heilige plaatsen van het Christendom; sommigen bereikten hun bestemming, anderen kwamen op hun tocht om. Weer anderen werden in het gedrang van de groote menigte,

lj Bartoli, I Precursori di Renasciamento, pag. 19.

Sluiten