Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

44

DE TIJD DER ONTDEKKINGEN

denis van vijf eeuwen heeft ruimschoots bewezen, dat de drukpers het meest democratische orgaan is, dat de wereld ooit gekend heeft, en volgens de uitspraak van Symonds : „het meest geduchte werktuig van het modern verstand." Zij, die heden ten dage den tijd achteruit zouden willen zetten, zouden moeten beginnen met een vastbesloten poging, de vernietiging van de pers te volvoeren, of ten minste haar werkzaamheid te verminderen.

Laten wij thans nagaan, hoe de drukpers, vanaf het begin, er naar streefde de wetenschap en de bespiegeling populair te maken, het kaste-systeem der gegeleerden uit de Middeleeuwen in discrediet te brengen, het monopolie der wetenschap, lang door de gees- , teijkheid voor zichzelf opgeëischt, te vernietigen en den intellectueelen voorrang van de bevoorrechte klasse te ondermijnen. Zoolang de boeken manus-; cripten waren, bleven zij noodzakelijkerwijze zeldzaam en kostbaar en daardoor in hooge mate het bezit van eenige begunstigden; geen wonder dus dat de rijke en adellijke verzamelaar zich gebelgd toonde op de gewone machine, die in staat was een groot gemengd publiek in de schatten, die hij tot dusver alleen bezeten had, te doen deelen.

Ondertusschen vond men openbare boekerijen alleen in de universiteiten en eenige ander instellingen en hierheen moesten allen, die naar wetenschap dorstten, zich begeven. Deze boekerijen waren natuurlijk onvoldoende voor studiedoeleinden en daar geen student boeken van zichzelf bezat, moest het onderricht; door het gesproken woord van den leeraar gegeven

Sluiten