Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

EN UITVINDINGEN

45

worden, deze dicteerde vol ijver den text en den commentaar.

De drukpers nu begon de decentralisatie der wetenschap door de macht van de universiteiten te verminderen. Zij veranderde de leermethode, door het boek in de plaats van de voorlezing te zetten, of ten minste door het aan de lezing toe te voegen. De slagboomen van het intellect werden opgeheven, het verkrijgen daarvan was vergemakkelijkt, de bevrijding van den student uit de banden van voogdij werd verzekerd. Immers hoe groot het gezag van een gedrukt boek ook moge zijn, nooit kan het zoo groot zijn als het woord van den levenden, leerenden meester, daar dit onder de bestaande toestanden van het Middeleeuwsch collegelokaal voor beslissend werd gehouden, en er op zijn uitspraken geen hooger beroep was.

In hoofdzaak echter kan men het groote gewicht van de drukpers opmaken uit het feit, dat zij een zeer groote rol speelde bij de verbreiding van feiten en ideeën. De winkel van iederen meesterdrukker was een bescheiden bron van groote rivieren, die, terwijl zij steeds doorstroomden, wijd en zijd de kennis van het verleden en de stoutste gedachten over het heden met zich voerden.

Begunstiging op intellectueel gebied was eens en ivooral afgeschaft; de eenvoudigste man, die kon lezen, was burger van deze nieuwe repubüek der letters; zoo werd een reusachtige stoot gegeven aan de ontplooiing van den geest der leeken.

Willen wij een concreet voorbeeld van de macht [van de pérs in deze eeuw van herleving geven? In de geschiedenis der Reformatie hebben wij al direct

Sluiten