Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

IN DEN GODSDIENST

121

geestelijke invloed van dezen had opgehouden te be| staan. Na verloop van weinige jaren waren de preI dikers van zijn evangelie bezig met hun propagandawerk, dat zich van Schotland tot het Noorden van I Spanje uitstrekte. Overal werd het zaad van het nieuwe geloof wijd en zijd verstrooid; het een viel op rotsachtigen bodem, het ander daarentegen in I vruchtbare aarde.

Indien de Hussieten over de hulp van de drukpers I beschikt hadden, is het niet onwaaramjiüijk, dat het I werk van Luther honderd jaren vroeger reeds lang

Ivoleindigd zou zijn. De groote Boheemsche opstand was inderdaad een I aanwijzing van den strijd tegen het bestaande ker| kelijk stelsel; deze strijd zou ten slotte Europa van het eene einde tot het andere schokken. Hier en [daar ten minste waren de menschen zich levendig I bewust van het noodlottig onderscheid tusschen het ï Christendom, dat zij voor oogen zagen, en dat, waarrover zij in de Heilige Schrift lazen. Zoo werd de duidelijke waarneming van dat, wat in de gebruiken en leerstellingen der Kerk verkeerd was, de oorzaak dat men pogingen in het werk stelde, om tot zuiverder en eenvoudiger vormen in levenswijze en geloof terug \te gaan. Van geslacht tot geslacht, met hardnekkige [vervolging voor oogen, bleef de hervormingsgeest ^bestaan. Voor het Duitschland der 16e eeuw was [het weggelegd, dezen geest tot uiting te brengen.

Evenals het gemakkelijk is den voorrang van Italië bij de wederopleving der wetenschappen te verklaren, evenzoo gemakkelijk is het de prioriteit van

Sluiten