Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

IÖ2

DE WEDERGEBOORTE IN DEN GODSDIENST

Indien wij het veld der geschiedenis over een ruimen j afstand bezien, kunnen wij constateeren, dat het Protestantisme de geboorte van een nieuwen geest 1 beteekent; een geest, waarvan de Protestanten later niet in staat waren de volledige beteekenis in te zien. j

De principes, waarop het berustte, brachten con- j sequenties met zich mede, die de officieele verklaar- J ders steeds ontkend hebben. Deze consequenties 1 hebben desniettemin een levendig aandeel in de in- 1 tellectueele ontwikkeling der wereld gehad.

Spoedig trachtte het de vrijheid, die het voor het j oogenblik verleend had, terug te nemen. De krachten, die het tegen Rome ingeroepen had, hebben zich op logische wijze tegen zijn eigen aanspraken op onafhankelijkheid en volmaaktheid gekeerd. Terwijl het | de rede loochende, verbreidde het den geest van het j rationalisme door het beschaafde Europa. Terwijl het verdraagzaamheid verwierp, wees het onveraüjdehjk 1 den weg naar de vrijheid van gedachte. Terwijl het naar de dogmatische authoriteit van den tekst over- 1 helde, bevorderde het de methode der critiek, waar- j door'zelfs die authoriteit spoedig zou ondermijnd 1 worden.

Sluiten