Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

i68

DE WEDERGEBOORTE IN

gevangenisstraf van twintig jaar; na zijn dood bleef hij in het geloof van het volk een werktuig van Satan en een ingewijde in de zwarte kunst.

II. Wijsbegeerte gedurende de Middeleeuwen

De tyrannie van het dogma en, als gevolg hiervan, de scheiding van den mensch van de natuur, waren de voornaamste oorzaken van de onvruchtbaarheid van die Middeleeuwsche filosofie, die wij onder den naam van Scholastiek kennen. De groote denkers der Scholastiek, Erigena, Anselmus, Thomas van Aquino, Duns Scotus, William van Ockham, waren mannen van buitengewoon machtigen geest en verstand. Hun voornaamste poging bestond hierin, gegevens, die niet door de wetenschap, maar door de georganiseerde leerstellingen van de Kerk gegeven waren, formeel te behandelen. Hun werk steunde niet op werkelijkheid, hun beschouwingen werden noch geleid, noch beteugeld door verwijzing naar objectieve feiten.

Het resultaat was, dat de Scholastiek, gedurende de vele eeuwen van haar bestaan, eigenlijk stationnair bleef, en toen zij door de vereenigde invloeden van de godsdienstige en wetenschappelijke bewegingen van de Renaissance ten slotte verdween, üet zij weinig achter, dat zoo veranderd kon worden, dat het in den voortuitgang der gedachte als bruikbare factor behouden kon bhjven.

Het groote probleem der Scholastiek bestond hierin het theologisch dogma geheel en al terug te brengen

Sluiten