Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE WEDERGEBOORTE IN

III. De Wedergeboorte der Gedachte

Het verval der Scholastiek werd door den veranderden geest van den nieuwen tijd veroorzaakt. Zij stortte ineen, eenvoudig omdat zij in hopelooze tegenspraak verkeerde met den nieuwen intellectueelen toestand, die door de beweging der Renaissance, als één geheel genomen, veroorzaakt werd.

Het Humanisme was natuurlijk haar tegenstander en de Protestantsche Heivorming trachtte haar in discrediet te brengen, zoowel op directe wijze, door haar oppositie tegen de Roomsche theologie, als indirect, door haar breuk met het gezag.

Men moet hierbij nog opmerken, dat het Platonisme, dat zoo'n belangrijke uitlooper van de wederopleving der klassieke wetenschap was, als tegenstander van de leer van Aristoteles van de denkers der Middeleeuwen beschouwd werd, en daarom er toe medewerkte de intellectueele tyrannie der scholen te vernietigen. Maar de grootste vijand van de Scholastiek was natuurlijk de ontwikkeling der natuurwetenschap.

Deze was voor de aanspraken en de geestesgezindheid der oude filosofen noodlottig, omdat zij de gedachte van het dogma bevrijdde en den geest van den mensch weer naar de natuur en de werkelijkheid terugvoerde en de wetenschappelijke methodes van onderzoek in de plaats zette van de zuiver syllogistische handelwijze, die tot hiertoe in zwang geweest was.

Eén naam steekt in dit groote hoofdstuk van de

Sluiten