Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

184

DE WEDERGEBOORTE IN

Zoo had Aristoteles b.v. beweerd, dat, daar alle volmaakte beweging een cirkel vormt, de bewegingen van de hemelhchamen eveneens dien cirkelvorm moesten bezitten. Kepler nam dit abstracte idee aan, dat bewees, zooals hij later bekende, dat het een „noodlottige dief" van zijn tijd was, doordat het zich lang plaatste tusschen hem en zijn ontdekking, dat de beweging der planeten geen cirkel vormt, doch een elhps.

„Ware filosofie", zei Bacon, „is die, welke de ware echo van de stem der wereld is; welke tot op zekere hoogte door het bestaan der dingen geschreven wordt, die niets van zichzelf toevoegt, die alleen de terugkaatsing der werkelijkheid is". Hoe was echter ware filosofie mogelijk, terwijl de deductieve methode niet verworpen werd?

Bacon verklaarde aan den anderen kant, dat het begin van alle wetenschap het geduldige, directe, onpartijdige onderzoek der natuur was. „De mensch, die de dienaar en uitlegger der natuur is, kan slechts zooveel doen en begrijpen, als hij door daden of gedachten van den loop der natuur waargenomen heeft; hierbuiten kan hij noch iets vinden, noch iets doen". De aanmatigende, subjectieve systemen van de scholen vallen, wanneer zij met dat altruïsme kennis maken, als kaartenhuizen ineen.

Volgens deze nieuwe leer is dus ons eerste werk, gezag op zijde te zetten, alle redeneering a priori in den steek te laten en rechtuit op de groote wereld der werkelijke dingen af te gaan; ons werk is dus om te trachten daar te ontdekken, niet wat andere men-

Sluiten