Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

202

DE RENAISSANCE

gelegenheid Chelsea College, dichter bij de stad, zoodat niets zekerder scheen, dan dat het plan van den grooten Verulam, betreffende een gemeenschappelijke universiteit van alle volken, die gewijd was aan de bevordering der wetenschap, zou uitgevoerd worden."

De groote verphchting van Comenius aan zijn grooten Engelschen meester blijkt speciaal in twee opzichten, in de eerste plaats in zijn aannemen van de inductieve methode bij het leeren, in de tweede plaats doordat hij aan de mogelijkheid geloofde, dat alle wetenschap in één lichaam „Pansophia", zooals hij het noemde, kon ondergebracht worden.

Het opvoedingswerk moet, zooals hij aangeeft, zich aanpassen aan den modus operandi (werkwijze) der natuur ; een belangrijke verklaring, niettegenstaande de fantastische uitersten, waarin de schrijver zelf ten onrechte verviel. Wij moeten dientengevolge overal en in alle tijden van het eenvoudige naar het samengestelde zoeken, van het concrete naar het abstracte, van onderdeelen naar wetten en principes, van het bijzondere naar het algemeene.

In de methodiek trachtte hij daarom niets anders, dan om de aphorismen van Bacon op de opvoedingsproblemen toe te passen. Bacon's invloed in zake zijn algemeene opvatting over den mensch en de wetenschap is eveneens in het oogvallend. De grootsche droom van zijn meester over de geheele verovering der natuur wordt in het encyclopaedische programma „Schola Pansophica" of „School der Algemeene Wetenschap" voorgesteld.

„Er bestaat niets in den Hemel, of op aarde, of

Sluiten