Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

IN DE LITERATUUR

29I

dat het drama zich naar de menschelijke ondervinding gaat neigen, en dat het element der individualiteit sterker wordt.

Het mysteriespel had de heilige geschiedenis gedramatiseerd en stelde zoo, indirect, de leer der Kerk voor. In de morahteit werd de leer terstond in den dramatischen vorm gegoten en de invloed der waarheden, daarin vervat, werd door de handeling en den dialoog van de spelers versterkt. Deze waren, zooals gezegd, personificaties van deugden en ondeugden, maar de toeschouwer kon daarin zeer goed de menschelijke typen in de gemeenschap, waartoe hij zelf behoorde, ontdekken.

Dat de morahteit niet verder ging, dan het drama tot het plan van het werkelijke leven te brengen, kan, meen ik, niet ontkend worden. Hoewel het waar is, dat zij in later tijd hopeloos aanmatigend werd, is het eveneens waar, dat zij in andere gevallen, als het menschelijk element grond won ten koste van abstracties en de persoonlijke eigenschappen langzamerhand scherper geïndividualiseerd werden, onmerkbaar in de comedie overging. Haar gebruik voor andere dan de oorspronkelijke doeleinden is eveneens een belangwekkend verschijnsel in haar geschiedenis. In de troebele tijden van de Hervorming werd zij zoowel door Katholieken als Protestanten gebruikt als een instrument tegen hun tegenpartij. Ook werd zij ten dienste van de nieuwe wetenschap aangewend, zooals het „Tusschenspel van de Vier Elementen", het oudste van dat soort, dat tot ons gekomen is. Dit is niet een gedramatiseerde

Sluiten