Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

326

DE RENAISSANCE

wanhoop, dat de een gelooft in de goedheid en in de toekomst van het menschelijk geslacht, de ander alleen in het zingenot, dat als gekleurde zeepbellen komt en gaat en dat een grenzenlooze verveling achterlaat.

Rabelais en Ariosto", aldus besluit de schrijver, (en dit is voor ons het voornaamste punt der vergelijking) „zijn de zuivere typen van de Renaissance, zooals deze zich in de beide landen vertoont".

Een krachtig geloof en een zedelijk ideaal, die men in de Italiaansche Renaissance mist, geven aan de Fransche Renaissance haar grootheid, en het verschil tusschen die twee is gedeeltelijk het verschil tusschen de hteratuur, die wel, of niet, door den invloed van de godsdienstige opleving beroerd is.

In de Engelsche hteratuur van de periode der Renaissance bemerkt men de kracht van deze opleving het meest. Terwijl het onmogelijk is, deze hteratuur te begrijpen, zonder voortdurend naar het geheele complex van gevolgen te wijzen, die op de verbreiding van het humanisme volgden, is het eveneens onmogelijk haar te begrijpen, zonder voortdurend te verwijzen naar de resultaten van de Hervorming. Wanneer ik dit zeg, denk ik natuurlijk methaan eenigen invloed, die op directe wijze, door veranderingen in theologische leerstellingen of kerkelijk bestuur werden veroorzaakt. Maar ik denk wel aan den totalen en mdirecten invloed, door de Hervorming op de politieke en zedelijke toestanden en den aard van de Engelsche maatschappij uitgeoefend. Voor den Engelschman van dien tijd (evenals voor den Hollander) beteekende de Hervorming heel wat meer dan een

Sluiten