Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE VOOR-SOKRATISCHE PERIODE.

27

waarin het wezen van den kosmos opgaat, zoo is het Getal dat wezen zelf. De dingen zijn niet eerst., zoodat het cijfer eenvoudig uitdrukt, wat of hoe zij zijn; omgekeerd: het een of ander ontstaat, omdat het cijfer, de orde, omdat de evenredigheid er is". „Het getal, het wezen der dingen; dit was een dier woorden, die later levenden blijven prikkelen en bezielen. Tegenstelling (als van Even en Oneven) en Evenredigheid; Onvolledigheid en Volheid (als drie of zeven of hunne veelvouden), het is alles eigen aan het Getal. Het Getal bezit zonderling boeiende hoedanigheden; het is de klaarheid zelf en tevens geheimzinnig in de mogelijkheid zijner groepeeringen; de dorheid zelf en innig gehuwd aan muziek; den geest èn vastleggende èn verlokkende op onafzienbare banen. Na Pythagoras worden onderscheiden denkers door deze woorden uit zijne philosophie: Getal en Evenredigheid als vervolgd. Men hoopt tegenstelling op tegenstelling en zoekt ze in altijd hooger sferen" ').

Bijzonder hebben de Pythagoraeërs uitgeblonken in de astronomie. In het midden der wereld staat volgens hen het centrale vuur, waaromheen de aarde, maan en zon en de vijf planeten en dan, het verst er van verwijderd, de spheer der vaste sterren (allen bollen zijnde), zich bewegen. De afstanden zijn hier ook naar de wetten der harmonie geregeld en daar alle regelmatig zich bewegende lichamen een toon voortbrengen, ontstaat zoo de spherenharmonie, die wij niet hooren, omdat wij er van jongs af aan gewoon zijn. De beweging der aarde om hare as is ook het eerst door een der latere Pythagoraeërs, Hiketas van Syracuse (4e eeuw v. C.) geleerd.

Ten slotte is nog te vermelden hun (door Nietzsche o.a. in zijn Zarathustra opnieuw verkondigde) leer van den eeuwigen terugkeer aller dingen, volgens welke alles wat nu is en gebeurt, precies zoo nog ontelbare malen wederom zijn en gebeuren moet.

1) Pierson, Geestelijke Voorouders. Hellas IV pag. 6 vlg.

Grieksche Wijsbegeerte, 3e druk. 3

Sluiten