Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET BLOEITIJDPERK DER PHILOSOPHIE.

57

Aristippus (geboren te Cyrene, opgeruimd man van de wereld, met veel menschenkennis, leefde lang aan 't bof van den tyran Dionysius te Syracuse).

Aristippus is geen bijzonder verheven of diepzinnig, maar een zeer consequent en openhartig denker. Hij leerde dat het genot, de lust, en wel niet de gelukkige toestand, maar het genot van het oogenblik (hedone) het hoogste doel is, waarnaar alle menschen streven (hedonisme). Volgens hem zijn er twee soorten van gewaarwordingen; de een (lust, genot) ontstaat door een zachte, de andere (onlust, smart) ontstaat door een ruwe, snelle beweging. Het genot is dus niet iets negatiefs, de afwezigheid van smart door de bevrediging eener behoefte, maar een positief gevoel, dat als volkomen subjectief, nooit onwaar kan zijn en een zeker bezit is. Men moet dan ook trachten hiermede zooveel mogelijk oogenblikken van zijn leven te vervullen. Het meest intense genot is het hoogste, en daar het lichamelijke levendiger gewaarwordingen geeft dan het geestelijke, zoo is lichamelijk genot hooger dan geestelijk genot en lichamelijke smart erger dan geestelijke smart. Uit welke oorzaak het genot voortkomt, is onverschillig; want het eene genot onderscheidt zich, als genot, niet van het andere; ook als het uit iets schandelijks geboren wordt, is het toch, op zich zelve beschouwd, iets goeds. — Terecht is opgemerkt, dat in deze leer, waarin precies het tegendeel eener ethiek wordt uitgesproken, het eudaemonisme als hedonisme in zijn naakte gestalte en consequentie optreedt. ,,Is het genot het eenige, wat waarde heeft, dan moet de oogenblikkelijke, reëele lust het hoogste goed zijn en de oorzaken, waaruit de lust ontspringt, zijn volkomen onverschillig; om een beoordeeling van het willen en handelen, die hieraan, van de lust onafhankelijk, waarde of onwaarde zou willen toekennen, behoeft men zich in het geheel niet te bekommeren. Uit deze zuivere tegenstelling tegen alle ethiek had men al lang tot de ware gedaante van

Sluiten