Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET BLOEITIJDPERK DER PHILOSOPHIE.

77

beoogt niet slechts het bereiken der uiterlijke voordeelen, welke alleen een geregelde samenleving voor de individuen mogelijk maakt. De staat moet zooveel mogelijk de idee van het goede in de individuen realiseeren al moge hij empirisch ook voortgekomen zijn uit de stoffelijke behoeften der menschen, die het noodzakelijk maakten samen te werken om de grootst mogelijke materieele bevrediging te bereiken en de uitingen van het egoisme der individuen door dwang-bepalingen te beperken. En dit doel, dat den staat gesteld is, kan hij alleen bereiken door de gerechtigheid, waardoor al zijn deelen de door de idee vap het geheel hun aangewezen functies volmaakt verrichten, zoodat niets in het geheel op zichzelf staat maar alles als onderdeel en integreerend bestanddeel van het organisme werkt.

En zoo ziet men vanzelf de noodzakelijkheid in van de drie, met de bestanddeelen der individuen zeiven overeenkomende, standen van den staat. De groote massa der burgers, wier aanleg niet zoodanig is, dat zij zich tot hoogere inzichten kunnen verheffen, is belast met het bijeenbrengen en vervaardigen van de levensbenoodigdheden voor alle standen. Zij kennen geen op weten berustende deugd; bij hen komen alle goede handelingen voort uit traditie en gewoonte; en deze moeten door strenge wetten in stand gehouden worden. Overigens worden zij aan zichzelve overgelaten, zij mogen privaateigendom hebben én binnen zekere grenzen hunne op het zinnelijke gerichte behoeften bevredigen. De volgende stand is die der wachters (helpers, militairen, ambtenaren), wier taak het is den staat tegen aanvallen van buiten te beschermen en te zorgen voor de uitvoering der wetten. Hun gemoedsgesteldheid is zeer eigenaardig en moet zorgvuldig voor bederf bewaard worden. Den hoogsten stand eindelijk vormen de heerschers, regenten, mannen van hooge wijsheid, met volle bewustheid van de idee van het goede, en tevens met rijke levenservaring en praktische kennis. Zij moeten met

Sluiten