Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

110

GRIEKSCHE WIJSBEGEERTE.

bestaat in de meening, die anderen van ons hebben, en zoo zou het hoogste dan niet in ons zelf liggen; ook wil men geëerd zijn ter versterking van het bewustzijn dat men deugdzaam »i nog weer anderen in de deugd (maar als een deugdzame in zulke omstandigheden leeft, dat hij niets kan uitrichten, of door verdriet en lijden wordt gekweld, zal niemand, behalve wie een theorie te verdedigen heeft, hem in 't bezit van het hoogste goed rekenen).

Daartegenover wijst Aristoteles er op, dat bi] al diegenen, die praktisch werkzaam zijn, fluitspelers, beeldhouwers, enz. het goede gelegen is in de vervulling hunner eigenaardige taak Zoo moet dan ook voor den mensch in 't algemeen het hoogste goed liggen in de onbelemmerde, normale uitoefening van die bijzondere functies, die hem als mensch toekomen. En daar hij de vegetatieve ziel met de planten, en het voelen en begeeren met de dieren gemeen heeft, terwijl de rede hem van al die andere organische wezens onderscheidt, zoo kan de eigenaardige taak van den mensch alleen hierin bestaan, dat hij zijn rede volkomen laat werken en al het andere verricht onder haar leiding. En als h», dit doet, zal h>] ook subjectief bevredigd worden; want alle ongehinderde, op waardige objecten gerichte, in werking stellen van de » de natuur van een wezen liggende krachten wordt begeleid door een gevoel van genot. Zoo wordt door Aristoteles het oude geschil beslecht, of het genot dan wel de deugd het hoogste goed is: het genot is niet het doel van het deugdzaam handelen, maar het gevolg. De maat van het genot is de deugd; de lagere genietingen hebben reden van bestaan, voor zoover zij de deugd niet storen en schaden. Het hoogste en waardigste genot bestaat in de zuivere werking der rede, het aanschouwen en denken en kennen van het zijnde.

Deze theoretische werkzaamheid van den mensch is van alle uiterlijke voorwaarden het onafhankelijkst; zij alleen heeft haar doel uitsluitend in zich zelf en verschaft een wonderbare,

Sluiten