Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE ETHISCHE SECTEN.

135

in aangename verhouding met zijn medemenschen te leven, moet men zijn: rechtvaardig, wellevend, deelnemend en vriendelijk; kortom, het ware geluk is alleen door deugd te bereiken. — In zijn denkbeelden over recht en staat is Epikurus consequent met zijn overige leer. Elk individu staat op zich zelf, een natuurlijke gemeenschap is er niet; alleen uit eigenliefde beminnen de familieleden elkaar. Het zoogenaamde recht berust op een verdrag, dat de individuen sluiten om het algemeen nuttige te beveiligen, en heeft de strekking om te maken, dat niemand een ander schade doet of zich door een ander schade laat toebrengen. Niet alle op wettelijke bepalingen berustend recht is rechtvaardig. Werkelijk rechtvaardig is alleen wat werkelijk nuttig is. Wat in de praktijk nuttig blijkt, is ook recht, al moge het ook niet door wetten als zoodanig erkend zijn; en wat op den duur ophoudt nuttig te zijn of altijd schadelijk geweest is, is niet recht, al wordt het door de wet bevolen. — Het onrecht doen is op zichzelf niet kwaad, maar in handen der rechters vallen of daarvoor levenslang in angst zijn, dat is kwaad. Daarom vermijdt de wijze het onrecht doen en gehoorzaamt de wet, welke hij als iets nuttigs erkent, daar zij hem beschermt. Het deelnemen aan het staatkundig leven is af te raden, als het niet hoogst noodig is; want het veroorzaakt niets dan onrust en onaangenaamheden. Stil en onbemerkt met vrienden te leven is verreweg het beste. Men moet er meer op letten met wie men eet of drinkt, dan wat men eet of drinkt. Vrienden geven aan het leven eerst waarde; hun liefde en belangstelling is opbeurend en verkwikkend; voor vrienden kan men het zwaarste lijden, ja, zelfs den dood op zich nemen; weldaden bewijzen is beter dan ze te ontvangen. Gemeenschap van goederen onder vrienden, zooals Pythagoras voorschreef, wilde Epikurus niet; want deze te verlangen zou een bewijs zijn, dat men elkaar niet vertrouwde, en menschen, die elkaar niet vertrouwen, kunnen geen vrienden zijn.

Sluiten