Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE ETHISCHE SECTEN.

141

definitie, maar we geven er die definitie van, omdat wij ze kennen; en als wij onwetend zijn aangaande de zaak, die we wilden definieeren, is het onmogelijk ze te definieeren. Het syllogisme blijkt ook een onding te wezen; want de maior, waardoor de conclusie bewezen wordt, kan eerst door een volledige inductie vast staan. Deze echter zou de conclusie reeds in zich bevatten. Wanneer ik uit de algemeen stelling, dat alle menschen sterfelijk zijn, wil bewijzen dat Cajus sterfelijk is, dan moet ik, om het eerste veilig te kunnen beweren al van de sterfelijkheid van Cajus overtuigd zijn. Ook tegen het causaliteitsbegrip opperen de skeptici scherpzinnige bedenkingen. Zoo wijzen zij er op, dat de betrekking van het eene ding tot het andere, die.in het begrip oorzaak ligt opgesloten, niet door waarneming gegeven, maar er bij gedacht is. Zij noemen het onmogelijk, dat het vroegere oorzaak is van het latere, want als iets oorzaak zal zijn en datgene, waarvan het de oorzaak zou wezen, nog niet bestaat, dan is het nog geen oorzaak. Het is niet in te zien, wat een op zich zelf waargenomen zaak tot oorzaak zou maken van een andere, die daar geheel buiten staat. — Dat er van nature geen goed of kwaad is, geen zedelijk of onzedelijk, geldt als uitgemaakt. Bij de Perzen is het niets ongewoons met zijn dochter te trouwen, de Grieken vinden het schandelijk; de Ciliciërs gaan gaarne op roof uit, de Grieken niet. Bij de Massageten wordt het gemeenschappelijk bezit van vrouwen als het beste beschouwd, bij de Grieken het tegendeel; het eene volk begraaft, het andere verbrandt of balsemt de lijken. Het eene volk gelooft aan Göd A, het andere aan God B. — In 't algemeen is: aan te nemen, dat er een God bestaat, eigenlijk het tegendeel van vroom. Want is God een voorzienigheid, dan moet hij ook de oorzaak van het slechte zijn; is hij het niet, dan kan men aannemen öf dat hij voor sommige dingen wel zorgt en voor andere niet, öf dat hij zich met niets inlaat. Maar in het eerste geval is hij zwak, als hij wel altijd het

Sluiten