Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van fotografische getrouwheid. Rembrandt's koppen hebben geweldige kosmische expressie — maar zullen als „gelijkenis" wel meestal veelen niet bevreedigd hebben.

In de laatste jaren zijn de boovenstaande inzichten door veele jonge schilders erkend. Er is in verschillende landen een strooming ontstaan, onder de namen: futurisme, cubis* me, expressionisme — die de vrijheid van den kunstenaar om tot eigen expressie alle gegeevens te benutten die hem aanstonden, zonder getrouwheid aan de „natuur", nadruk* kelijk wilden handhaven. Een der meest bekende woord* voerders, Kandinsky, schreef er een leesbaar en leezenswaar* dig boekje oover.

Maar „the proof of the pudding is the eating" — en als Kandinsky zijn theorieën in praktijk wilde brengen dan ver* toonde hij krabbels en kladder ij, die het meest deeden den* ken aan het werk van een in de inkt of de vla gevallen vlieg. Die pudding smaakte niet.

Voor omstreeks vijf en twintig jaar was het Vincent van Gogh, die mij voor 't eerst ontroerde door een schoonheids* expressie, waarbij natuurgetrouwheid somtijds geheel en al verwaarloosd werd.

Ik juichte oover die bevrijding, tot bittere ergernis van de schilders uit dien tijd, die nog in hun conventie gevangen bleeven.

Nu worden er voor Vincent's doeken schatten gebooden. Hij, die nooit een doek kon verkoopen, is nu, na zijn dood, gearriveerd.

En toch is Vincent maar een voorlooper, hoewel een sterke, een echte. Veel van zijn werk is démonisch, waanzinnig en onschoon. Hij heeft den ban verbrooken, doch daarbij eigen eevenwicht verlooren.

Niemand onder de jongere expressionisten zag ik, die mij

112

Sluiten