Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— H5 —

stadium. De bekende Amsterdamsche Rabbijn der Portugeesche Synagoge Menasseh ben Israël speelde hierbij een overwegende rol. Geboren uit ouders, die zelf tot de Marranen behoorden, en hier in Amsterdam opgevoed en opgeleid, heeft hij het aspect van een Nederlandsen humanist der 17de eeuw; heel de terughoudende aard der Rabbijnen elders in die eeuwen en ook die der op gevorderden leeftijd bier gekomen Chachamim — zooals hun officieele titel luidt — zijner eigen gemeente, was hem volkomen vreemd. Vriend van alle Christen-theologen eh phüologen zijner dagen, in correspondentie met talrijke bekende Christen-geleerden in het overige Europa, door tal van reizigers die Amsterdam kwamen bezoeken opgezocht en in verschillende al ba amicorum door een inscriptie vereeuwigd, speelt hij zijn rol veel meer buiten den kring der Joodsche Gemeente dan er binnen Hoewel in het algemeen de Opperrabbijnen der Amsterdamsen Portugeesche Gemeente in de Joodsche geleerdenrepubliek, als zoodanig, nimmer een eerste rol hebben gespeeld, al zijn er wel Hebreeuwsche werken en ook Spaansche en Portugeesche in vrij groot aantal zoowel in druk als in handschrift van hen aanwezig, staat Menasseh ben Israël, niettegenstaande het feit, dat hij zeker de auteur van het grootste aantal is, niet in de eerste rij op Joodsch wetenschappelijk gebied. Zijn tijdgenoot en mederabbijn Saul Morteira, in elk opzicht Menasseh's antagonist, schijnt ook in weten zijn meerdere geweest te zijn. Heel het hierboven geschetste cachet van Menasseh, zijn wetenschappelijklibertijnsch karakter, waarin bij zich van andere Rabbijnen onderscheidde, was zeker het hoofdmotief voor den strijd tusschen deze beide mannen. Maar er schijnt ook een politiek verschillende georiënteerdheid tusschen beiden bestaan te hebben.

Hoewel we 22 Mei 1642 Menasseh ben Israël nog als Royalist zien en hem Koningin Henriette Maria, echtgenoote van Koning Karei den Eersten, in een uitgegeven toespraak M) zien huldigen, — misschien ook als Parnassijns-opdracht,

Sluiten