Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— n6 —

omdat geen ander het zoo vaardig zoude hebben gedaan —, is hij eenige jaren later, in tegenstelling met de meeste leden der Portugeesche Gemeente en zeker met Chacham Morteira, vurig aanhanger van Cromwell. We moeten hierbij in het oog houden, dat de naar Amsterdam gekomen Puriteinen hun kerk, zooals eenige jaren geleden bleek, in het hartje der toenmalige Jodenbuurt, de Korte Houtstraat, hebben gehad en tevens aan de St. John's missie in 1651 denken, waardoor waarschijnhjk de bekendheid van en met Menasseh ben Israël kwam.

Slechts in het kort wil ik het verloop dezer geschiedenis uitstippelen, voor zoover ze ter toelichting van de door mij als tweede probleem gestelde vraag noodig is. De pogingen van Menasseh ben Israël om toelating der Joden in Engeland van Cromwell te verkrijgen zijn herhaaldelijk beschreven.

Cromwell wenschte deze wedertoelating der Joden d.w.z. der Portugeesche kooplieden in Engeland, niet zoozeer uit zijn reUgieus-poUtieke overwegingen, maar omdat hij Engeland oekonomisch vooruit wilde brengen en daarvoor de rijke Marranen, wier voorbeelden hij in Amsterdam vooral, maar. toen ook reeds elders zag, zeer geschikt achtte.

Menasseh ben Israël kwam October 1655 te Londen aan. In verschillende geschriften trachtte hij de toelating der Joden te rechtvaardigen. Maar — en dit is in mijn oogen het meest belangrijke van deze geschiedenis — Menasseh wilde de toelating langs den weg der samenstelling van een Jodenreglement doorgevoerd hebben. Er was een commissie benoemd — ik laat alle bijzonderheden van het vrij lang verloop dezer interessante geschiedenis onvermeld — die een Joden-reglement zou ontwerpen. Overeenstenmiing had niet plaats. Toen Cromwell, voor wien de toelating der Joden een quaestie van handelspolitiek was, uit alle eischen, die door de Commissie bij een eventueele toelating der Joden zouden worden gesteld, een bemoeielijking van hun handelsvrijheid zag en een aan banden leggen van hun commercieele expansiteit, heeft hij ten slotte kortweg de verdere

Sluiten