Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— 120 —

trekt het door de bekoring, die het op den onderzoeker uitoefent, jonge historici naar zich toe.

Maar zooals altijd een periode van opgang door een van inzinking gevolgd wordt, was het ook met deze glansperiode der Joden op het Pyreneesche Schiereiland het geval. Reeds in 1148 begonnen Joden-vervolgingen in Andalusië door de Almohaden. Toen vluchtte Maimonides met zijn familie uit Cordova en ging naar Noord-Afrika. Maimonides, de grootste geleerde, dien het Jodendom heeft opgeleverd, die niet alleen als Joodsche wetgeleerde en als geneesheer, maar ook als philosoof een onbegrensden invloed heeft gehad op de Joodsche wereld, en tevens op de Christelijke scholastici, vooral op een Albertus Magnus en Thomas van Aquino.

Een kleine twee eeuwen later beginnen ook elders Jodenvervolgingen. In 1328 in het toen Fransche Navarra en in 1348, het jaar van den Zwarten Dood, in Catalonië en Aragon. Op het einde der eeuw beginnen pogroms en Joden-doop in Andalusië, Castilië, Mallorca en Catalonië.

Hier krijgen we de eerste Marranen, Schijn-Christenen, in het Hebreeuwsch Anoesim, d.w.z. gedwongenen nl. tot den doop22). Ze blijven innerlijk Joden, maar ze waren niet sterk genoeg den dood te verkiezen boven het aannemen van een gedwongen Schijn-Christendom. Zoo gaat het door in alle Spaansche provinciën, heel de vrijheid en de opbloei onder de Mooren is haast vergeten, hoewel geestelijk nog menige ster der eerste grootte onder de Joden optrad. Men denke slechts aan den philosoof Crescas, die op Spinoza zulk een sterken invloed heeft gehad, aan den philosoof Joseph Albo, die nog zoo dikwijls in Hugo Grotius' commentaar op het Nieuwe Testament geciteerd wordt en last not least aan den wiskundige en astronoom Abraham Zacuto aan de Universiteit van Salamanca, die 1475 zijn Almanach perpetuum samenstelde, de astronomische tabellen, onontbeerlijk voor de ontdekkingsreizigers. Persoonlijk steunt hij op de Conferentie van Salamanca in 1486 het ondernemen van Columbus, gaat 1492 naar Porto en wordt te Lissabon hof-astronoom

Sluiten