Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— 129 —

Een nog merkwaardiger bewijs hebben we voor de domineerende positie, die Amsterdam in dezen internationalen handel dezer onderling verbonden Marranen-faktorijen, om 't zoo eens te noemen, had. De Gazeta d'Amsterdam. Bij David Tartaas, den Portugeeschen Jood te Amsterdam, kwam wekelijks een Spaansche courant uit, waarvan nu het bestaan van 1675 tot 1690 vaststaat. Reeds in 1902 schreef ik in een later in de Mitteilungen zur jüdischen Volkskunde w) gepubliceerden brief, dat het toenmaals alleen bekende deeltje uit 1678 niet het eenige jaar van verschijnen zou zijn geweest en dat deze Gazeta een geheel eigen cachet had. De uitvoerige bespreking van nieuw gevonden stukken door Dr. C. P. Burger Jr. in het tijdschrift Het Boek 1923 **) bevestigde dit. De inhoud dezer Gazeta zijn nieuwsberichten over oorlog en vrede, over uitvaart van schepen, over veiligheid en onveiligheid op zee en andere berichten van dien aard. Berichten van een Joodsch karakter, over Joden en Joden als zoodanig rakende, zijn er niet in dit door Joden en voor Joden uitgegeven weekblad.

Wat is de zin van deze Gazeta! Dit is in de voorstelling, die wij van het Marranen-probleem in het algemeen gegeven hebben, zeer eenvoudig. De bij de Amsterdamsche Portugeesche groothandelaren van overal elders ingekomen nieuwstijdingen werden hier tot een Gazeta verwerkt om voor alle correspondenten bij dien groothandel als informatie te dienen. Het moest die berichten bevatten, die voor den handel toen in de eerste plaats van belang waren. De veiligheid op zee en te lande was wel het voornaamste.

We hebben hier als het ware een herhaling der Fuggerzeitungen.

En, daar deze berichten ook voor de achtergebleven Marranen in Spanje en Portugal zelf dienst moesten doen, die ook in handelsrelaties met de ontvluchte broeders bleven,; werd alles, wat Joodsch was en Joden regardeerde, eruit geweerd.

Dat ook met de Marranen op het Pyreneesche Schier-

9

Sluiten