Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een politieke beweging. Die beweging had ten doel de oppermacht der regeering te breken, zoowel economisch als politiek. Zij streefde naar volksinvloed op staatkundig gebied en naar economische ontvoogding. Het liberalisme te Amsterdam wenschte zelfstandigheid der gemeente en van den mondig geworden burger op ieder gebied.

Die zelfstandigheid is tot stand gekomen door de grondwet van 1848 en door de organieke wetten, die daaruit zijn voortgevloeid. Met name de gemeentewet van 1851, die de oude regeling van 1824 verving, was voor Amsterdam van groote beteekenis. Amsterdam herkreeg wel niet zijn macht van vroeger, maar toch wel zeer groote vrijheid van beweging; dan werd het gemeentebestuur rechtstreeks gekozen door de toen politiek volwassen burgerij. Politiek en ook administratief was dat een groote vooruitgang. Intusschen hield de economische vooruitgang daarmede geen gelijken tred. Er was waarlijk wel veel waars in Thorbeckes bekende klacht, dat de hartader des lands slechts flauw klopte. Thorbecke was het ook, die begreep, wat Amsterdam behoefde, een nieuwe verbmding met de zee. Die verbinding kwam tot stand door den aanleg van het Noordzee-kanaal, zooals door de wet van 1864 werd voorgeschreven.

Mede natuurlijk in verband met den aanleg van het Noordzee-kanaal is Amsterdam na ongeveer 1870 zeer sterk in beteekenis toegenomen. Dan begint de geheele herschepping der stad in nauw verband met de sterk toegenomen bevolking. In de binnenstad werden nieuwe verkeerswegen aangelegd, niet steeds tot verhooging van het stadsschoon. Nieuwe havens worden gegraven en voor het handelsverkeer geopend. Om de oude stad worden geheel nieuwe wijken gebouwd, die wel woonruimte geven, maar geen nieuwe bekoring van schoonheid. De goederenhandel, sedert het midden der eeuw meer en meer met stoomschepen gedreven, slaat zijn wieken steeds verder uit. Al wordt Amsterdam niet meer het centrum van den wereldhandel, een middelpunt van wereldverkeer is het wel weer geworden. Amsterdam is weer de wereldmarkt geworden van tal van Indische producten, koffie, thee, tabak, cacao, kinine, rubber en zooveel meer. Daarbij werd de stad een centrum van commissiehandel voor geheel Nederland. De beurs is weer als van ouds

24

Sluiten