Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

uitgeoefend. De Leidsche drukker. Hugo Jansz. van Woerden had zich gevestigd in de Kalverstraat tegenover de H. Stede zoodat zijn tuin grensde aan het Begijnhof, en gaf in 1506 uit: „Een wandelinghe der kersten menschen mit Ihesu deii brudegom der sielen in den hof der bloemen. Gheprenc tot Aemstelredam Bider heyügher stede". Evenals: „iien devoot boexk-n van die gebenedide heüige vijf wonden ons liefs heeren Ihu cristi". In 1508 verscheen nog: „Een nieuwe suveilike geestelike bremgaert, die noyt geprent is. Op die Oude Burchwal", zonder dat de naam des drukkers vermeld wordt.

Met Doen Pietersz, „In Engelenburch" begon het drukkersvak te bloeien. Behalve verschillende gebeden- en meditatie-boekjesj kwamen van zijn pers ook: „Evaluatieboekjes", die bestemd waren om de waarde der verschillende munten te leeren kennen. Verder enkele geschriften over een paar politieke gebeurtenissen, devotie-boekjes voor de H. Stede; maar ook prachtige groote houtsneden van den kunstenaar Jacob Cornelisz van Oostsanen.

Ook boeken van Erasmus en een Luthersche bijbel kwamen van zijn pers, als bewijs dat de hervorming in aantocht was. Hij werkte 1518—1532. Pieter Jansz. Tyebout (1522 tot 1532), Jan Severs, de kreupele (1525 tot 1538) en Jan Ewoutsz (van 1536 tot 1564) gaven min of meer belangrijke boeken uit van geestelijken en godsdienstigen inhoud.

Claes Pietersz., uitDeventer naar Amsterdam verhuisd, zich noemende schoolmeester, drukte in 1567 een „Arithmetica Practicque omme cortelijcken te leren chijpheren. Gheprent tot •Aemstelredam, aen die oude sijde in die Kerckstraet. Anno 1567, den losten Julij". In 1576 volgde zijn „Boeckhouwen op die Italiaensche maniere, seer profijtelijck voor allen Coopluyden. Ghedruckt t' Aemstelredam bij Harmen Jansz. Muller". Dergelijke boekjes bewijzen wel, dat de Amsterdamsche jeugd vóór 1578 ook wel met andere studie werd beziggehouden dan met geestelijke leeringen. Dit was reeds vroeger gebleken door de uitgaven van zeevaartboekjes door Jan Severs vóór 1538.

Humanisten. Met het begin der 16e eeuw bloeide te Amsterdam de humanistische wetenschap krachtig op. Doordrongen van een diepe vereering voor den grooten Erasmus,

64

Sluiten