Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

letter. De werkzaamheid van al deze mannen eindigt omstreeks 1570. De geuzenopstand breekt uit en Amsterdam ligt verscheidene jaren, als éénige niet afgevallen stad, door de geuzenmacht te land en ter zee ingesloten (1572—1578). Alles staat in dien tijd stil.

Slechts één belangrijk werk verschijnt, de meesterlijke kaart van Noord-Holland, door Joost Jansz Bilhamer of Beeltsnider gegraveerd, in zes bladen, in opdracht van de Regeering. Overigens is er nog slechts één uitgever en drukker, de reeds genoemde Harmen Jansz Muller, zoon van Jan Ewoutsz. Deze drukt nu de jaarlijksche Latijnsche kerstzangen van de rectoren, die vroeger plachten te verschijnen te Leiden en te Antwerpen, waar Latijnsche druk meer gewoon was. Een eigenaardigheid daarbij is nu de druk van Latijnschen tekst in Gothische letter, iets dat reeds geheel ongebruikehjk was geworden. Ook het drukwerk van den overgang der stad is van Harmen Jansz: het Eeuwig edict in 1577 en de Satisfactie in 1578. Eerst in de volgende jaren komt na den stilstand herleving; Harmen Jansz heeft zijn werkzaamheid nog tot ver in de zeventiende eeuw voortgezet; na den tijd van verval heeft hij den nieuwen bloei, den grooten tijd van Amsterdam nog beleefd.

Aanteekemng. Over den boek- en prentdruk in Amsterdam in de 16e eeuw zijn reeds vóór jaren de gegevens verzameld door Jacobus Koning (handschrift in het Stedelijk Archief)> en door H. C. Rogge (Bibliographische Adversaria V), de archivalische door N. de Roever {Oud-Holland II, ook in de Bijdragen tot de geschiedenis van den Nederlandschen boekhandel). Eene volledige bijeenzameling en beschrijving gaf E. W. Moes in De Amsterdamsche boekdrukkers en uitgevers in de zestiende eeuw, deel I (1896—1900), waarbij zich aansluit de beschrijving van de naamlooze uitgaven in deel 10 van hetzelfde werk door schrijver dezes, en een aantal mededeelingen van verschillende auteurs in het Tijdschrift voor boek- en bibliotheekwezen (Antw. 's Grav. 1903—1911) en in Het Boek ('s Grav. Mart. Nijhoff 1912—1924). Over Cornelis Anthonisz vooral Het Boek 1913, 273, en de Inleiding tot: Het Leeskaartboek van Wisbuy, Kobenhavn 1920.

C. P. BURGER Jr.

77

Sluiten