Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het spreekt van zelf, dat in het geschiedenistafreel naast Blaeu ook andere mannen staan, die hem dicht nabij komen, maar waarvan de faam, omdat zij niet nommer één waren, door het nageslacht niet meer gehoord is. Onder hen is Jodocus Hondius, die vóór Blaeu bloeide, de eer genoot voor Fr. Drake een kaart te maken van zijn reis om de wereld en die, voorzoover we tot nog toe weten, de eerste is geweest, die in Amsterdam en in Nederland een groote wereldkaart uitgaf „op wassende graden", de projectie, die zijn oorsprong heeft lang vóór Mercator, naar wien ze in Engeland genoemd wordt, en die de kaart voor de scheepvaart zooveel bruikbaarder gemaakt heeft. Ze wordt nog altijd op zeekaarten toegepast. Hondius' kaart verscheen te Amsterdam in 1608.

Om deze kaarten op hun rechte waarde te schatten, is het noodig zich er rekenschap van te geven, dat zij in hun tijd onovertrofren waren, omdat de cartographie haar zetel had te Amsterdam, en dat zij thans tot de zeldzaamste getuigen van Amsterdams glorierijk verleden behooren; de genoemde kaarten zijn elk slechts met een enkel exemplaar tot ons gekomen.

Toen Joan Blaeu zijn grooten Wereldatlas uitgaf in 1662, was daarmede het program, dat hij zich gesteld had, niet afgewerkt. In de hooggestemde voorrede spreekt hij over zijn plannen tot den lezer :

„De vorige tytel belooft u een geheele Weereltbeschrijving (Cosmographie), bestaande in twee deelen, wekker eerste vervat een beschrijving van de Aerdtkloot (Geographie), en het tweede, een Hemel-beschrijving (Uranographie), ofte een vertooning van de hemelsche lichten : het eerste deelen wij weder in twee stucken, waer van 't een begrijpt een beschrijving der landen op de Aerdkloot (chorographk), en 't ander, die van de Zeen, en kusten daerse aenspoelt (Hydrographie) ... Doch wij geven nu alleen het Eerste deels eerste stuk, en volbrengen alsoo eyndelyck, onse toesegging Voor eenige jaeren aen u gedaen, namentlyck, dat wij tot uwen dienst, souden uytgeven de afbeelding en beschrijving der landen op den Aerdkloot."

Waren deze plannen tot uitvoering gekomen, dan had Blaeu een kaartboek uitgegeven, waarin gegraveerd waren de prachtige teekeningen, die wij sedert korten tijd kennen als den

113

Sluiten