Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die tot dusverre dit verkeer in handen hadden, worden er in een minimum van tijd „uitgevaren". In den Oostzeehandel wordt het aandeel van onze stad grooter dan ooit tevoren. Amsterdam is nu voor langen tijd de voornaamste graanmarkt van Europa. Uit Noorwegen wordt stokvisch, uit Zweden hout in groote hoeveelheid aangevoerd. Lodewijk de Geer sticht in Zweden een mijnbouw en een metaalindustrie van groote beteekenis. Sinds 1590 verschijnt de Amsterdamsche koopman ook in de Middellandsche Zee; de z.g. Straatvaart (handel op Italië en op de Levant) is voortaan een integreerend onderdeel van het Amsterdamsche handelsbedrijf. In de scheepvaart op Frankrijk en Engeland is het aandeel van Amsterdam niet zoo overwegend, maar toch allerminst onbeduidend.

Doch Europa is niet voldoende voor den ondernemingsgeest van dien tijd. Het is immers ook het tijdperk der ontdekkingsreizen en tevens van de stichting der Oost-Indische Compagnie, waaraan Amsterdam voor minstens de helft participeert. De walvischvangst bij Groenland geeft het aanzijn aan de Noordsche Compagnie; ook na de opheffing dezer monopolistische maatschappij (1644) blijft dit bedrijf tot diep in de 18de eeuw voor Amsterdam van groot belang. Ook in de West-Indische Compagnie, die gedurende eenige tientallen jaren in het bezit van Brazilië is geweest, was de invloed van Amsterdam zeer groot. Welk aandeel onze stad in de kolonisatie van Nieuw-Nederland heeft genomen, blijkt voldoende uit het feit, dat aan de voornaamste vestiging aldaar de naam Nieuw-Amsterdam werd gegeven. Wanneer men voorts nog de vaart op de Goudkust van Nieuw-Guinea (o.a. van gewicht voor den goud- en slavenhandel) in 't oog vat, dan blijkt wel voldoende welk reusachtig gebied de Amsterdamsche handel reeds in den aanvang der 17de eeuw bestrijkt; De stad breidt zich in dien tijd ook sterk uit; het aantal inwoners stijgt in den loop dezer eeuw tot o. g. 200:000.1)

In de tweede helft der 17de eeuw zijn sommige terreinen voor den handel verloren gegaan, doch daar staat tegenover dat elders weer nieuwe werden gewonnen. Zoo heeft na den vrede van Munster de handel op Spanje zich belangrijk uit-

1 In de 18de eeuw is het aantal inwoners niet sterk meer toe* genomen; volgens de volkstelling van 1795 bedroeg het toen 221.000.

118

Sluiten