Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE BLOEI DER KUNST TE AMSTERDAM

Geen breede ontplooiing der kunst zonder het milieu, dat drie noodzakelijke voorwaarden vervult : materieele welvaart, wrijving van gecultiveerde geesten en vruchtbare tradities. Voor krachten van heinde en ver samenvloeiend schept zulk een omgeving het bindend element. Zoo trokken Gent en Brugge uiterst onderscheiden talenten tot zich en drukten op die allen den vroeg-Vlaamschen stempel. Een dergehjken invloed oefende Londen op de tooneel-htteratuur in het einde van den Tudortijd. Parijs ontwikkelde gedurende de 18e eeuw een meubelstijl, waarin Fransche gratie en helderheid vorm kreeg: onder de makers dezer schoonheid waren zonen van Duitschland en Vlaanderen. Ook Amsterdam vereenigt in haar weelderige 17e eeuw velen der uitnemendsten van Noord- en Zuid-Nederland. Haar bonte wereld gaf aan Holland's drang tot uitbeelding den gunstigsten achtergrond. Amsterdam biedt aan beeldhouwers en architecten de plek waarop hun concepties werkelijkheid konden worden. Amsterdam was het klankbord voor den dichter, die uit het Hollandsche woord de schoonste muziek getrokken heeft. De stad bant binnen haar muren een genie van Europeesche beteekenis, wiens ingrijpen Renaissance en Barok tot een levende eenheid herschiep. Amsterdam verraste met grootschheid een land, dat gewend was klein te zijn. Haar wereld-roeping bevruchtte een volk van eigengereiden zin en traditioneelen aard. Haar voorspoed was voor dit alles de grondslag. Weldra huisde in nieuwe woningen een kersversch patriciaat, dat de middelen bezat om ruim te zijn.

De bodem, die Amsterdam aldus verschafte, had stille voorbereiding gekend. Een eeuw lang prepareerde een locale kunst zonder glans en zonder prachtliefde den lateren opbloei. In de somber getinte kleurenharmonie van een Jacob Cornelisz verdwijnt geleidelijk de Bourgondische schitterzucht.

127

Sluiten