Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verkeer werd geopend, had de Nederlandsche handel zich in het geheel niet op dezen nieuwen stand van zaken voorbereid en weinig had het gescheeld, of de stoomvaart op Indië was in Britsche handen gekomen. Dat dit niet gebeurde, dat de Stoomvaart Maatschappij Nederland, die nog juist op tijd werd opgericht, een Nederlandsen karakter verkreeg, was vooral te danken aan het ingrijpen van den broeder des Konings, Prins Hendrik, die door zijn krachtigen moreelen en financieelen steun de maatschappij ook door de eerste, buitengewoon rampspoedige jaren hielp, waarna de voortreffelijke leiding van mannen als# Boissevain en Tegelberg de maatschappij tot bloei bracht. De geleidelijke liquidatie van het Cultuurstelsel maakte het oprichten van verschillende cultuurmaatschappijen mogelijk; in 1869 ontstaat de Delimaatschappij, de schepping van Nienhuys en Janssen, die bij de oprichting de krachtige medewerking genoten van de Nederlandsche Handel Maatschappij; op den duur zou zij et veel toe bijdragen om Amsterdam tot een belangrijke tabaksmarkt te maken.

Bleven dus in dit tijdperk handel en scheepvaart kwijnen, er vallen ook eenige lichtpunten op te merken. Zoo kwam er leven in het bankbedrijf; de nieuwe instellingen die hier ontstonden, de Algemeene Maatschappij voor Handel en Nijverheid van Mendel, de Nederlandsche Crediet- en Deposito-bank van Sarphati, en de Amsterdamsche Bank werkten echter grootendeels met buitenlandsch kapitaal. De eerstgenoemde, een dochterinstelling der Fransche Crédit Mobilier, toonde tijdens haar kortstondig bestaan een koortsachtige werkzaamheid; zij richtte de Nederlandsen Indische Handelsbank en de Nederlandsen Indische Spoorwegmaatschappij op en nam een hoogst belangrijk aandeel in de oprichting der Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen. Vooral door de bedenkelijke manipulaties van haren President-directeur Mendel moest zij spoedig liquideeren; haar dochtermstellingen hebben groote levensvatbaarheid getoond. Hoogst belangrijk was ook op. dit gebied, zooals wij reeds zagen, de werkzaamheid van dr. Saphati.

Van groote beteekenis was voorts voor Amsterdam de werkzaamheid van mannen als A. C. Wertheim, die de Amerikaansche fondsen op de Amsterdamsche beurs introduceerde

173

Sluiten