Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nopens de streek waar het om ging en waarin dank zij den onwettigen regenmeter, althans over een jaar, de regenval kon worden opgenomen.

Ik herinner het mij nog als den dag van gisteren, het antwoord van Treub, Het was hem geheel nieuw, een dergelijk rapport, met het verzoek om daarop aan te geven welke maatregelen voor de ontwikkeling van de streek genomen moesten wordèn, maar hij had — en dat was voor mij het voornaamste — alle hens aan dek geroepen en aan het werk gezet. Wel moest hij er al dadelijk bijvoegen, dat ik niet mocht hopen op eenige raadgeving ten aanzien van de kamfer en van de benzoë, wijl men daarvan toen in Buitenzorg zelf nog niets wist. Het gold hier het merkwaardig botanisch-geografisch verschijnsel van de beperkte groeiplaats van de Styrax benzoin. die de goede benzoë levert, en van de Dryabalanobs, die de medicinale kamfer (de zgn. kapoer Baroes) als zoodanig in de radiale spleten van den stam bevat. Door deze producten, maar voornamelijk door de kamfer, waren de vijf Baroesche eilanden reeds aan de Ouden bekend. Ptolomeus maakt er reeds melding van. Later hebben de controleur Arends van Baroes en ik stukken van den stam opgezonden naar Leiden, waar Prof. Janse op de waargenomen verschijnselen der hypothese bouwde, dat hier een insect als intermediair optrad om de kamferohe uit de vaten van den boom tot kristalisatie te brengen. Daarin zou dan mede een verklaring gevonden worden voor de groote beperktheid van de groeiplaats, immers dan was het product gebonden aan de aanwezigheid van het insect, (vgl. Tijdschr. Aardr. Genootschap. 1908).

De Styrax benzoin leverde in de streek wel product, maar van veel mindere kwaliteit dan in boven-Baroes. Met de hoofden werd de zaak besproken. Het antwoord, dat allen gaven, is typeerend voor het helder inzicht dezer menschen in dergelijke zaken. Probeer het maar niet, zoo zeiden zij, wij hebben natuurhjk ook wel gezien, dat de benzoë van daar veel beter is, en toen zaden genomen uit die streek, maar den grond en den regen, die kunnen wij van daar niet meenemen en daarom degenereert het product hier dadelijk.

Maar op andere punten kon Treub wel helpen. Naar de beschrijving leek de streek hem uitermate geschikt voor de koffiecultuur. Een practische handleiding werd aan zijn departement samengesteld en in de landstaal door een mijner mantri's vertaald. Plantmateriaal werd verkregen. Een proeftuin werd aangelegd (foto No. 2) en de cultuur heeft ingang gevonden. Op een eigenaardige moeilijkheid hierbij ondervonden moet even gewezen worden. Het heeft mij zeer veel moeite gekost de hoofden en het volk te overtuigen dat het product, hetwelk men hoopte te verkrijgen, van hen was. De gedwongen cultuur van de westkust had blijkbaar tot hier haar beruchte faam verbreid, men-was bang, dat het een herhaling gold. Toch was het middel, 350

Sluiten