Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

109

het begin van de tegenwoordige consulaire jurisdictie en rechtsmacht.

In den tijd der Kruistochten werden nieuwe handels wegen geopend, naar Konstantinopel, naar Palestina, naar Egypte. Spoedig bleek de aanwezigheid in die landen noodzakelijk van Consuls, die de geschillen tusschen de vreemde kooplieden onderling, of tusschen hen en de inboorlingen, naar nationaal recht en gebrnik konden beslissen; Bovendien hadden de Europeesche kooplieden een verdediger of vertegenwoordiger van hunne nationaliteit noodig, om hunne belangen tegenover de Mohammedaansche regeeringen en locale autoriteiten te behartigen *). Dit waren de beweegredenen, welke geleid hebben tot het overbrengen naar die landen van het instituut der Consuls, hetwelk dan tevens de voorlooper was van het moderne consulaatwezen.

De Martens2) meent, dat er geen twijfel bestaat, dat de eerste consulaten in het Oosten, — Palestina en Syrië — opgericht werden. Welk volk echter het initiatief daartoe genomen heeft, en in welk jaar het eerste consulaat in het buitenland geopend is, valt moeilijk met zekerheid te zeggen. Wel staat vast, dat Venetië, Barcelona, Genua, Pisa en andere handelssteden in het Oostelijke deel der Middéllandsche Zee, — o.a. Alëxandrië eh Tyrus, — hunne eigen Consuls hadden 8).

Het is interessant hier te vermelden, dat, ofschoon men de bakermat der consulaire werkkring aldus in de landen van het naburige Oosten moet zoeken, het instituut zich van daaruit weder naar het Westen verplaatste en zich over alle Europeesche landen verbreidde. De verdragen en overeenkomsten in de middeleeuwen tusschen de handelssteden aan de eene en de Mohammedaansehe machthebbers aan de andere zijde, betreffende de rechten en bevoegdheden der consuls gesloten, zijn de grondslag van de rechtspositie der heden daagsche consuls. Deze verdragen, later onder den naam van Capitulaties bekend, en waarvan de eerste dateert van 1553, breidden zich geleidelijk in belangrijkheid uit, en vormden de basis van het exceptioneele régime van exterritoriale en consulaire jurisdictie, dat in de Turksche gebieden tot onlangs voort bestaan heeft en dat in China, zooals wij reeds in het begin van dit hoofdstuk zagen, nu nog van kracht is.

Zij werden gesloten tusschen Turkije en de meeste Westersche

1) Martens, op. oit., blz. 49.

2) ibid., blz. 49. .

3) ibid., blz. 60.

Sluiten