Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in de Tweespalt buiten zijn weten door hem voltrokken, kan vergeleken worden met de beweging van de aarde in de ruimte. Hier is hij slechts factor en zijn persoonlijkheid doet in die plaatsbepaling nog niet mee. Zijn tweede rol speelt de mensch door de werkingen van zijn intelligentie en de impulsen van zijn zedelijk bewustzijn, deze rol is te vergelijken met de zelf-wenteling van de aarde.

De fundamenteele gelijkwegendheid nu tusschen Goed en Wijs eenerzijds, Slecht en Zot anderzijds, hoe zeer ook voor het gerijpt begrip onontkenbaar, kan door den mensch niet worden aanvaard. De immanente voorkeur voor het zinvolle boven het zinledige, voor recht boven onrecht is van altijd en van overal.

Ten onrechte stellen de beoefenaars der zoo geheeten exacte wetenschappen het voor alsof ethische waardeeringen wisselen met tijd en plaats. Allerminst. Het zoo geheeten „exacte", het „aangetoonde" en„ bewezene," heeft zich in den loop der tijden wankeler en wisselvalliger getoond dan de moreele waardebepalingen. Immers overal en altijd werd en wordt het onderscheid tusschen beter en slechter gelegd in het min of meer overwegen van den Ik-drift, van den Levensdrift, en overal is het vermogen dien Ik-drift te overwinnen geïdentificeerd met zedelijke waarde. Het offer, de zelf-opoffering, de zelfverloochening (d.i.: zelfontkenning, tegendeel der zelfbevestiging) vormt de essentie van elke religie. Mogen ook de objecten der offervaardigheid wisselen, deze zelf is het onveranderlijk zedelijk criterium. De „dappere" die het lijf waagt, wordt hooger geëerd dan de „laffe" die het bergt. Ook de „gemeene man" uit zijn voorkeur voor het goede en eerlijke boven het slechte en leugenachtige, al is het dan maar in de eischen die hij anderen stelt. Zelfs de schijnheiligheid heet terecht een hulde aan de deugd. De zoogenaamde argumenten tegen het communisme zijn steeds te herleiden tot verwijten aan de communisten dat ze niet naar hun verheven beginselen leven, d.i. tot een onbewuste en ongewilde hulde aan die beginselen.

30

Sluiten