Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

93

drinkt uit zijn vingerkom, en weet niet hoe hij met lakeien moet spreken, zijn vrouw encanailleert zich met de meid, hij toont dat hij bÜj is met wat hij heeft. Daarop en op niets anders in tallooze variaties, komt dit alles neer. Geen „cultuurgeschiedenis" kon meedoogenloozer vonnis wijzen over onze Beschaving dan de collectie O.W.-grappen, die we zelf bedacht en gepropageerd hebben. Geen der dingen, waarin de „beschaafde uitmunt boven den parvenu, heeft hij daarin onvermeld gelaten. Welnu, het is de moeite waard! En is datgene, wat men als beschaving en kennis wü laten gelden, tenslotte wel iets anders dan een kastedistinctief, de demonstratie van het Bezit? Al dadelijk moeten we onderscheiden tusschen den „ontwikkelde" en den intellectueel, en hier geldt met recht: dat er meer eender is dan gelijk. Niet alleen dekken de twee termen elkaar niet, maar er bestaat juist van den kant van den „ontwikkelde", de meest wantrouwende animositeit tegenover den intellectueel. „Ontwikkelden zijn ordelievend, „intellectueel" daarentegen is bijna synoniem met revolutionnair,1) maar de animositeit is verborgen sinds ontwikkeling en intellectuaüsme zich door het in onbruik raken of waardeloos worden van andere distinctieven op hetzelfde moesten richten. Voor den „gentilhomme" echter is de geleerde, sinds de Renaissance, steeds de „cuistre" geweest en gebleven, zijn distinctieven lagen elders. Geen wonder: de filosofie was in zijn oogen waanzin, de kennis een middel van bestaan. „Un de Bracquais-Satre ne travaule pas, ü se marie". De dichter, de dokter, de geleerde of ongeleerde zaakwaarnemer stonden en staan in de waardeering van den gentleman dichter bij den butler dan bij den mede-gentleman, de bedienaar van Gods woord incluis. Wel bestond voor den katholieken priester zelfs van de laagste afkomst een grooter schijn van intimiteit op voet van gelijkheid bij de aristocratie, dan voor den burgerlijken dominee, maar dit berust op het celibaat, de abbé is onschadelijk voor de kwartieren,

•) De revolutionnair ontbindt, het intellect onderscheidt dit beduidt precies hetzelfde.

Sluiten