Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

104

Welke beteekenis de „bizarre associatie" heeft voor het toekennen der zoogeheeten „gevoelswaarde" aan de woorden in het huidig taalgebruik, zal nader blijken. Denken we maar vast aan „inboorling" welks klank zich zoodanig associeerde met warm, naakt, bruin, palmenwoud, zonder inmiddels van dat alles iets te beteekenen, dat het tot uitgebreider gebruik volkomen ongeschikt geworden is. Zoo „ruikt" „hors d'oeuvres" te sterk naar sardientjes en Russische eieren, om het ergens anders te kunnen heenbrengen, van „Mokka", dat een plaatsnaam is, slaat u de koffiegeur tegen, uit „sinister" dat „links" beduidt, stijgt een onheilspellende dreiging op. Daar nu dit „begripstekort", dit onvermogen om te (onderscheiden, deze neiging, om het incidenteel tezamen zich bevindende als het essentieel tezamen behoorende op te vatten, onmiddellijk voortvloeit uit den strijd tusschen Levensdrift en Rede —, zoo is het ook niet uit den menschelijken geest en niet uit de vorming der talen weg te denken, zoo heeft het derhalve steeds een en steeds dezelfde rol gespeeld.

En nooit en nergens wordt er rekening mee gehouden 1 In alles wat Paul en anderen over „Urschöpfung" ten beste geven, wordt het genegeerd. En toch maakt het de „Lautsymbolik"-hypothesen en al het geredeneer over „mystischen" samenhang tusschen woord en gevoel tot bakerpraatjes.

Zoo nu het ontstaan van individueele talen op zich zelf al een denkbaarheid ware, dan zou de bizarre associatie daarin van meet af aan zulk een machtige rol vervullen, dat de versmelting tot gemeenschapstaai ondenkbaar werd. Doch zelfs voor hen, die daarmee geen rekening houden, is die versmelting moeilijk te verklaren. Ze wordt dan ook niet verklaard. Met een „aber durch Wiederholung und durch das Zusammentreffen" maken de geleerden zich er af.

In het algemeen krijgt men wel heel sterk den indruk, alsof die Oermensen (van wien we niets weten, tenzij we hem dan als mensch in onze zelfkennis begrijpen) altijd maar weer aan de haren erbij wordt gesleept om op het altaar der wetenschappelijke volledigheid te worden ge-

Sluiten