Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

157

HOOFDSTUK IX

De in het vorig hoofdstuk ontvouwde zienswijze omtrent het fictieve van „Taal" leidt noodzakelijk tot herziening der gangbare opvattingen omtrent uitheemsche talen. Wanneer „taal" een fictie is, is ook „oorspronkelijke taal" een fictie. Nooit en nergens kan de taal heerschappij voeren over den Geest, dit staande te houden, mag pas recht een „Zonde tegen den (Heiligen) Geest" heeten 1 Drukt een woord niets uit van wat het benoemt, is het een codeteeken, dan dóet het er ook niet toe, welke taal men spreekt. En al weer komt allereerst deze vraag aan de orde: vanwaar toch op dit gebied zoo veel dwaling en misverstand, ook bij hen, wien het toch meer om „waar" dan om „gelijk" is te doen? De houding tegenover de uitheemsche taal wordt bepaald door de houding tegenover het uitheemsche, tegenover het afwijkende in het algemeen. De macht der aprioristische verwachting is in dit gebied zoo groot, dat van oordeel eigenlijk nauwelijks sprake kan zijn. Om deze macht te begrijpen, moet men er zich van doordringen, dat de mensch niet, zooals hij waant, „gelooft wat hij ziet", maar dat hij „ziet wat hij gelooft." De „Preconceived Idea" beheerscht het gansche leven en men zegt niets te veel, wanneer men staande houdt, dat elk oordeel een voor-oordeel is. De mensch is bevangen en geenszins alleen in zijn door anderen aanwijsbare persoonlijke vooringenomendheden, verblindheden en zoo geheeten suggesties, maar ook, en zelfs vooral, in de fundamenteele gesteldheden van zijn geestelijk aanzijn. Zoo goed als door den bouw van het menschelijk oog (of waaraan anders men het verschijnsel toeschrijve) elk individu aan dezelfde optische misleidingen onderhevig is, zoo brengt ook de bouw van den geest een evenzeer algemeene onderhevigheid aan evenzeer algemeen „onstoffelijk gezichtsbedrog" mee. Deze collectieve vooroordeelen dragen voor het gevoel het karakter van vanzelfsprekendheden. Waar deze heerschappij voeren, wordt aan critisch onderzoek niet meer gedacht. De groepsdrift is de fundamenteele begrips- {

Sluiten